116 
DE WAPENS DER WORMEN. 
de borstel een vreemd voorwerp binnendringt, om onmiddellijk daarop 
weder tot elkaar te naderen , waardoor de borstel wordt vastgeklemd. 
Bij de Zeemuis (Aphrodite) en bij Hermione zpn de rugborstels lang 
en scherp en kunnen iemand, die het dier, zonder de noodige be- 
hoedzaamheid in acht te nemen, beetpakt, pijnlijke steken toebrengen. 
Vele Ringwormen behooren tot de zoogenaamde Vrij levenden ^ zooals 
b.v. de jiuweelen Zeemuis^ die ook bij ons voorkomt; anderen bewonen 
een koker, waarin zij zich bij het minste gevaar verbergen. Deze 
koker of buis is eenvoudig uit slijm vervaardigd, z. a. bij de Kraal- 
sprietworm (Syllis) [inlandsch] ; Chaetopterus , een worm , die op groote 
diepten leeft , bewoont buizen die uit verscheidene lagen zijn samen- 
gesteld en op een grof, geelachtig soort van perkament gelijken. 
Gewoonlijk zijn zij gewonden en op het een of ander vast lichaam 
gehecht ; uit de buis genomen blijkt het dier bedekt met een groote 
hoeveelheid van een dik , taai slym. HermeLla , een op oesterbanken 
voorkomende worm , bouwt kokers uit fijne zandkorrels samengesteld ; 
men vindt ze in koloniën bij en door elkaar , terwijl alleen de 
opening van eiken koker vrij is gebleven. Elke koker is onafhankelyk 
van de anderen door den bewoner gebouwd , in de tusschenruimte 
hebben zich zandkorrels opgehoopt en deze zijn door eene kleverige 
stof, welke door de dieren wordt afgescheiden en die in het zand 
is doorgedrongen, tot eene tamelijk vaste massa geworden. Trekken 
deze wormen zich in hunne kokers terug , dan wordt de opening 
door een, als metaal glinsterend, deksel gesloten. De Schelpkoker- 
wormen (Terebella) gebruiken allerlei stoffen uit hunne omgeving tot 
het vervaardigen hunner woningen ; zy bezitten een zekere voorliefde 
voor brokstukken van schelpen , waarom ééne soort zelfs den naam 
ontvangen heeft van T. conchilega — de schelpen-verzamelende. — 
De kalkkokers van de Kalkkokerwormen (Serpulaj , die op bijna iedere 
grootere zeeschelp of op steenen voorkomen , worden door het jonge 
dier afgescheiden ; aanvankelijk zijn zij cilindervormig en aan beide 
einden open. Naar gelang het dier groeit maakt het zijne woning 
langer en wijder ; aanvankelijk ligt de koker over zpne geheele lengte 
op de onderlaag , wordt aan de onderzijde afgeplat en vertoont lang- 
zamerhand op de vrije bovenvlakte strepen , plooien en kanten en 
bij eenige soorten tanden en inkervingen aan de opening , waar zich 
de kop bevindt. Aan den kop worden bij deze dieren talrijke , 
meestal fraai gekleurde en vedervormige draden gevonden , die voor 
de ademhaling en tot het verkrygen van het voedsel dienen ; een of 
