DE WAPENS DER STEKELHUIDIGE DIEREN. 
123 
gebruik als zij zich voortbewegen , maar juist voor deze dieren zijn 
de stekels zeer belangrijke inrichtingen ter hunner bescherming. Om 
hunne beteekenis als zoodanig goed te kunnen beoordeelen is het 
noodig te weten , dat juist de met krachtige stekels gewapende Zee- 
egels bij voorkeur de steenachtige kusten bewonen , waar zij door 
de branding, niettegenstaande zij met talrpke ankertouwen (de zoo- 
genaamde zuig- of ambulacraal-voetjes) zijn vastgemaakt, dikwijls 
heen en weer worden geslingerd. Nu zijn het juist die stekels, die 
de stooten als veeren opvangen en de schaal juist zóó tegen ver- 
nieling beschermen, als de een of andere krachtige roover nadert, 
die zich met grootè begeerte op hen wil .werpen , als die stekels 
hem maar niet in den weg waren. Men zal het nu ook wel begrij- 
pelijk vinden , dat de stekels by vele dezer dieren zich tot buiten- 
gewone groote knodsen hebben ontwikkeld. Bij de Echinothuriden , 
wier schaal uit beweeglyke, schubvormige kalkstukken is samengesteld , 
worden kleine stekels gevonden, die aan hun top giftklieren dragen ; 
pakt men hen beet zonder de noodige behoedzaamheid , dan ondervindt 
men een pijnlijke gewaarwording en voelt men hetzelfde als bij de 
aanraking van kwallen (Agassiz). Vele soorten , die aan de kust 
leven, bevestigen op het zoogenaamde topveld , met behulp van de 
ambulacraal-voetjes, stukjes van schelpen, van wieren, die haar 
nochtans slechts zeer onvolkomen kunnen verbergen , maar die wel- 
licht dienen om de dieren tegen een onverhoedschen aanval te vrijwaren. 
Behalve de stekels komen op de huid nog een aantal andere kleine 
werktuigen voor , de Ideporganen of pedicellariën , die óf gesteelde 
tangen zijn , uit een drietal kleppen gevormd , welke aan de binnen- 
zyde dikwijls van sterke tanden zijn voorzien , die zelven weder fijn 
getand zijn en door bijzondere spieren bewogen worden , óf ook anders 
gevormd kunnen zijn. De pedicellariën, wier kleppen gewoonlijk ge- 
opend zijn, bijten krachtig in alle vreemde lichamen, die in hare 
nabijheid komen; raakt men eenig deel aan van de huid, dan richten 
zich de dichtst bystaande pedicellariën naar dit punt en trachten te 
bijten ; worden de Zeeëgels door visschen , zeesterren aangevallen , 
dan bijten die pedicellariën den vijand en blijven in diens lichaam , 
daar zij gemakkelijk los laten. Bij eiken beet trekken zich de zee- 
sterren terug, maar het is een »reculer pour mieux sauter”; want 
onmiddellijk daarna hernieuwen zij den aanval, zoodat zij ten slotte 
als overwinnaar uit het strijdperk treden , zoodra de zeeëgel zyn voor- 
raad wapentuig heeft uitgeput. 
