136 
Ol’MRIlKFNGKN OVER PLANTEN MET PRIKKELBARE STEMPELS. 
of meer ruw zoodat de binnenzijde wordt aangeraakt, dan slaan 
ze dicht. 
Voor water zyn de kleppen ongevoelig; men kan met een pulveri- 
sateur een fijnen regen op de stempels doen neervallen of ook een 
waterstraal daartegen aanspuiten zonder dat dit aanleiding geeft tot 
het sluiten der kleppen. 
Uit dit alles blijkt dus, dat de prikkelbare stempels in hunne be- 
wegingsverschijnselen vele punten van overeenkomst vertoonen met 
hetgeen bij andere prikkelbare organen is waargenomen. Reeds sedert 
lang is het bekend, dat de bladgewrichten van het Kruidje-roer-mij- 
niet , Mimosa pudica , uiterst gevoelig zijn voor mechanische prikkels. 
Raakt men de onderzijde van het gewricht van den algemeenen 
bladsteel met de punt van een potlood aan , dan valt het blad om- 
laag om zich eerst langzamerhand weer op te richten. Op nieuw 
aangeraakt ziet men weder precies hetzelfde gebeuren. 
Men weet , dat de stijfheid van het gewricht veroorzaakt wordt 
door den turgor van de cellen aan de onderzijde van het gewricht 
en dat het slap worden een gevolg is van de omstandigheid, dat 
die cellen bij de minste aanraking een deel van haar vocht uitstooten 
en haar turgor verliezen. 
Van de meeldraden van een groote onderafdeeling der Compositae 
— de Cynareae — waartoe o. a. de koornbloem , de distel en de 
artisjok behooren , is het bekend, dat vóór de uitdrijving van het 
stuifmeel uit de helmknoppen , de vijf helmdraden sterk naar buiten 
gekromd zijn. Worden deze even aangeraakt, dan strekken zij zich 
dadelijk recht en worden daarbij korter om eenige minuten later 
zich op nieuw te verlengen en naar buiten te krommen. Ook dit 
wordt door eene wijziging van den turgor onder uitstooting van water 
veroorzaakt. 
Bij analogie mag nu worden aangenomen , dat eene aanraking van 
de binnenzpde der stempels bij Torenia en Mimulus almede gepaard 
gaat met een verlies aan water in de turgescente cellen daar ter 
plaatse en eene opname van een gedeelte van het uitgestooten water 
in de overige weefsels van de stempellippen en dat ten gevolge 
daarvan, de cellagen aan de binnenzijde haren turgor verliezen, terwijl 
die der buitenzijde toeneemt. De spanning der buitenzijde wordt dus 
grooter dan die der binnenzijde , waardoor het sluiten der kleppen 
wordt verklaard. 
Heeft nu de prikkel opgehouden te werken en zuigen de slap 
