OPMKRKTNGEN OVER PLANTEN MET PRIKKELBARE STEMPELS. 
137 
geworden cellen weer water op , dan herstelt zich de turgor, waardoor 
de stempellippen in den vorigen stand terugkeeren. 
Er volgt dus hieruit , dat de sluiting van den stempel , wanneer 
deze door een insect wordt aangeraakt, hetzij dit tevens daarop 
stuifmeel afwrijft of niet , en het daarop volgend weder opengaan 
tot bekende verschijnselen kan worden teruggebracht, doch dat het 
gesloten blijven, wanneer daarop een bepaalde soort , van stuifmeel is 
terecht gekomen, eene afwijking isj die eene verklaring behoeft. 
In verband met het bovenstaande rijst nu reeds aanstonds het 
vermoeden , dat hier bij de bestuiving van Mirmdus met eigen stuif- 
meel en van Torenia met het stuifmeel uit hare beide lange meel- 
draden een factor in het spel treedt , die een herstel van den turgor 
tegenwerkt en dit is dan ook inderdaad het geval. Het herstel van den 
turgor wordt belet door de belangrijke wateronttrekking , die de be- 
doelde stuifmeelkorrels uitoefenen op het stempelweefsel. Het uitge- 
stooten water , dat in gewone gevallen weer door de slap geworden 
cellen zou worden opgezogen, wordt nu door de stuifmeelkorrels daar- 
aan onttrokken. Dientengevolge blijven deze slap en de stempellippen 
voor goed gesloten. 
Tot toelichting hiervan moge het volgende dienen. 
Wanneer droog stuifmeel in aanraking wordt gebracht met water 
dan is het vrijwel eene algemeene regel , dat het onder opname van 
water zijn volumen vergroot. Die wateropname is dikwyls zoo ener- 
gisch , dat eene bersting der wanden der stuifmeelkorrels daarvan 
T gevolg is. 
Stuifmeelkorrels, die in drogen toestand elliptisch zijn, zooals o. a. 
die van HemerocaUis fulva , Torenia Tournievi , Maurandia erubescens , 
Digitalis purpurea , ronden zich daarbij af tot kogels. 
Geheel anders verhouden zich de stuifmeelkorrels tegenover suiker- 
oplossingen en stempelvocht. 
V oor stuifmeelkorrels , die in water geregeld bersten , kan men 
gemakkelijk eene saccharose-oplossing vinden van zoodanigen graad 
van concentratie , dat het bersten wordt voorkomen , en maakt men 
dan de oplossing nog sterker, dan komt men voor de eene stuifmeel- 
soort eerder en voor eene andere later tot een graad van concen- 
tratie, waarbij het stuifmeel geen water meer vermag optenemen en 
elliptische korrels zich niet meer afronden. 
Maakt men eene saccharose-oplossing van bepaalde concentratie , 
welke oplossing men zou kunnen beschouwen als een stempelvocht 
