144 OPMKRKINGEX OVER PLANTEN MET PRIKKELBARE STEMPELS. 
Zyn er nu 8 — 12 bloemen open, dan ontvangen 7 — 11 daarvan 
stuifmeel afkomstig van eene bloem van ’t zelfde individu. 
Alleen bloem No. 1 heeft in het hier voorgestelde geval stuifmeel 
ontvangen van een ander individu afkomstig. 
Maar nu heb ik hier het allergunstigste geval in beschouwing 
genomen, waar het insect, dat op de Mimulus aanvliegt juist, even te 
voren een ander Jƒ^w^t^/^^s-plantje had bezocht. De kans is natuurlijk 
grooter , dat het van een gansch andere plant gekomen is en dus 
vreemd stuifmeel op den stempel heeft afgewreven of ook in ’t geheel 
geen stuifmeel. Bloem No. 1 wordt dan niet bevrucht en een kwartier 
na het insectenbezoek is zij de eenige, wier stempels weêr zijn open gegaan. 
Nu heeft zij natuurlijk nog een kansje om door een volgenden be- 
zoeker te worden gekruist , maar die kans is veel geringer geworden 
dan bij het eerste bezoek, omdat dit alleen dan zal kunnen gebeuren 
wanneer het insect met .¥mMZMS-stuifmeel beladen , weêr het eerst 
aan vliegt op de bloem No. 1. Vliegt ze naar een der andere bloemen 
om eerst latei in No. 1 binnen te dringen, dan wordt ook zij bevrucht 
door stuifmeel afkomstig van ’t zelfde individu. 
Maar moge nu ook al de bloemconstructie van Mimulus^ die meê- 
brengt dat eene bij eerst den stempel raakt alvorens de helmknoppen 
te bereiken, aanleiding* gegeven hebben tot de meening, dat de prik- 
kelbare stempels zouden dienen ter voorkoming van zelf bestuiving , 
dan geldt dit toch alleen voor Mimulus en niet voor Torenia en zou 
men zeker die uitlegging daaraan nooit gegeven hebben, wanneer men 
ze eerst bij Torenia had bestudeerd. Want hier is de verhouding 
precies omgekeerd. Hier nemen de bovenste meeldraden van de bloem 
een zoodanigen stand in ten opzichte van den stempel , dat een be- 
zoekend insect zijn rug moet beladen met stuifmeel alvorens het den 
stempel bereikt. Het uit de bovenste helmknoppen uitgeborstelde 
stuifmeel wordt bij Torenia direct , langs den allerkortsten weg , op 
den stempel gebracht. 
Torenia is dus volkomen ingericht voor zelfbevruchting door tus- 
schenkomst van insecten en heeft die hulp ook hoog noodig , want 
zonder insectenbezoek wordt geen enkele bloem bevrucht. 
Een paar planten, die tijdens den bloei onder een net werden geculti- 
veerd en in dien tyd 24 bloemen openden, gaven mij geen enkele vrucht. 
Naar mijne meening dus is er tot nu toe geen juiste verklaring 
gegeven van het voordeel , dat eene plant trekken kan uit het bezit 
van prikkelbare stempels. 
