DE GESCHIEDENIS DER 
CHINEESCHE ASTRONOMISCHE INSTRUMENTEN. 
Nu er. in den laatsten tyd in de couranten herhaaldelijk sprake 
is van de astronomische instrumenten , door de Duitsche China- 
expeditie als eene soort van oorlogsbuit naar Europa meegebracht , 
die in het park van het keizerlijk slot te Potsdam zullen worden 
opgesteld , is het misschien niet ondienstig te dezer plaatse een en 
ander mee te deelen omtrent de geschiedenis dier instrumenten. 
Dat de Chineezen , een volk , zoo gehecht aan zijn verleden en 
aan alles wat van de voorvaderen afkomstig is , geringe waarde 
schijnen te hechten , naar men zegt , aan de voorwerpen , die tot 
vóór korten tijd op de muren van Peking waren tentoongesteld en 
er geen bezwaar in zien deze in de handen van vreemdelingen te 
laten , heeft terecht verwondering gewekt. Het feit komt echter in 
een ander licht , als wij weten , dat de als zeer oud geroemde 
instrumenten noch in China gemaakt , noch door de Chineezen tot 
het doen van waarnemingen gebruikt zijn, maar grootendeels afkomstig 
uit Europa van de tweede helft der zeventiende en het begin der 
achttiende eeuw. 
Wel was eene zekere astronomische kennis al in de oudste tijden, 
waarvan de historie-boeken gewagen , in China inheemsch ; professor 
scuLEGEL tracht in zijn beroemd werk »Uranographie chinoise” zelfs 
te bewezen, dat het meerendeel der namen, waarmede de Westersche 
volken de sterrenbeelden aanduiden , van de Chineezen herkomstig 
is, en in voorhistorischen tijd door dezen aan de sterrengroepen ge- 
geven zijn, in overeenstemming met hun landbouwbedrijf in verschillende 
jaargetijden. 
Bekend is het ook , dat in China al vroeg gebruik werd gemaakt 
van den gnomon voor plaatsbepalingen. Of de Chineezen het echter 
op het gebied van astronomische instrumenten uit zich zelf ooit verder 
hebben gebracht dan het vervaardigen van zonnewijzers , valt te 
betwijfelen. Hunne latere astronomische kennis is, uitgezonderd het 
