WARMTE EN VOCHTIGHEID IN DEN DAMPKRING. 
165 
»Ue warmte komt ons tegemoet’’, zegt men dan wel eens zeer te- 
recht. Dit verschijnsel moeten wij in acht nemen bij het opstellen 
en gebruiken van thermometers. 
Die uitstraling van warmte speelt in de meteorologie een voorname 
rol, zooals wij o. a. zullen zien bij de bespreking der nachtvorsten. 
Bij heldere lucht kan die uitstraling zelfs zeer aanzienlijk worden , 
wat vooral in de lange winternachten merkbaar is. Bij betrokken 
of bewolkten hemel is die uitstraling wel dezelfde , doch de uitge- 
straalde warmte wordt weer voor een groot deel door het wolkendek 
teruggekaatst. Vandaar mindere afkoeling. 
Van meer beteekenis is de tweede manier waarop de geabsorbeerde 
zonnewarmte wordt afgegeven. Dit geschiedt door aanraking met de 
omringende luchtdeeltjes , die de warmte rechtstreeks door geleiding 
van den grond en van de voorwerpen overnemen , vooropgesteld 
natuurlijk , dat de lucht een lager temperatuur heeft dan die voor- 
werpen , wat niet altijd het geval is. 
Door die geleiding van warmte wordt de lucht verwarmd en het 
is bijna uitsluitend door deze wyze van verwarming, dat de onderste 
lagen van den dampkring zoo’n hooge temperatuur krijgen. Het spreekt 
van zelf , dat het grootste deel van de warmte , die de lucht op deze 
wijze absorbeert , in de onmiddellijke nabijheid van den grond wordt 
opgenomen en dat is dan ook de oorzaak, dat reeds op betrekkelijk 
geringe hoogte de temperatuur van den dampkring zeer laag is. De 
hoogere luchtlagen ontleenen hare warmte aan de lagere , hoofdzakelijk 
door vermenging daarmede , b. v. tengevolge van opstijgende warme 
luchtstroomen. ^ 
Hoezeer dit punt in de meteorologie van het grootste belang is , 
geloof ik , dat een verdere bespreking daarvan hier achterwege moet 
blijven. 
Wat hier eerder een uitvoeriger bespreking vereischt, zijn de warmte- 
verschijnselen in de onderste luchtlagen , waarin wij leven. Door de 
mededeeling van warmte door den bodem en door de voorwerpen 
aan de lucht , verkrijgt deze laatste een zekeren warmtegraad , die 
in de meteorologie de luchttemperatuur wordt genoemd en die een der 
gewichtigste meteorologische elementen is. Uit het hierboven gezegde 
blijkt, dat de luchttemperatuur een gevolg is van de bestraling van 
de aarde door de zon , echter niet onmiddellijk , zooals wij gezien 
hebben. De bewolking, die de bestraling voor een deel kan onder- 
scheppen , de stand van de zon aan den hemel , de aard van den 
