WARMTE EN VOCIITIGIIEIO FN DEN DAMl’KRING. 
167 
de temperatuur gemeten moet worden , is nu volkomen voldaan , 
mits de thermometer er niet zoo een is , waarbij de bol voor een 
groot deel door de schaal bedekt is. Zulk een thermometer is daar- 
door ongeschikt voor het meten van de buitentemperatuur , die aan 
vrij sterke veranderingen onderworpen is. Voor buiten gebruike men 
nooit anders dan thermometers, waarbij de schaal, die van melk- 
glas , porcelein of een andere , tegen de inwerking van de buiten- 
lucht bestendige stof vervaardigd is , in een glazen buis is ingesloten , 
terwijl de bol geheel vrij ligt. Een z. g. cilinder-thermometer dus. 
De grootste fout , die door het onbeschermd ophangen van den 
thermometer begaan wordt , is dat de bol dan wordt blootgesteld aan 
de werking van rechtstreeksche zonnestraling. Het opstellen van den 
thermometer tegen een muur , die op het Noorden ligt is niet altijd 
mogelijk en ook niet altijd voldoende , als des zomers de zon in de 
vroege morgen- en de avonduren toch dezen muur beschijnt. Maar 
daarbij komt , dat dan twee dingen over het hoofd worden gezien , 
nl. dat de thermometer blootgesteld is aan regen en sneeuw , waar- 
door de aanwijzingen bij regenachtig weer onnauwkeurig zijn en ten 
tweede, dat de bol toch nog blootstaat aan rechtstreeksche bestraling 
door den grond , door warme muren , enz. 
Men moet zich dat als volgt voorstellen : 
Ieder lichaam straalt warmte uit en kan door uitstraling van 
andere lichamen zelf warmte ontvangen. Is het bedrag der uitge- 
straalde warmte grooter dan dat hetwelk opgenomen is door be- 
straling, dan zal de temperatuur van dat lichaam dalen. Omgekeerd 
zal , wanneer de uitgestraalde hoeveelheid warmte kleiner is dan de 
ontvangen warmte, zijn temperatuur ryzen. Zoo iets kan bij ther- 
mometers ook voorkomen en wordt inderdaad menigmaal waarge- 
nomen , wanneer zp gebrekkig zijn opgesteld , ofschoon aan dit ver- 
schijnsel bij het gewone gebruik nooit wordt gedacht en daartegen 
zelden maatregelen worden genomen. Zoo is het dan ook niet te 
verwonderen , dat op heete , zonnige dagen de temperatuur hooger 
schynt dan zij werkelijk is, omdat de thermometer op een ongeschikte 
plaats hangt , waar hij blootgesteld is aan de uitstraling van ver- 
hitte muren , terugkaatsing der warmtestralen op wateroppervlakken 
of dergelijke. Ook in den winter kan men iets dergelijks opmerken, 
als een thermometer tegen een raamkozijn hangt. De warme voor- 
werpen en muren van de kamer zenden warmtestralen door het 
venster (door het glas heen) naar buiten en een deel daarvan kan 
