170 
WARMTH EN VOCHTIGHEID TN DEN DAMPKRING. 
Zoodanige verschijnselen , als kunnen dienen tot tegenwicht voor 
de afkoeling van het lichaam, nl. hooge luchttemperatuur, recht- 
streeksche zonnestraling , teruggekaatste straling en dergelgke , zijn 
daarom in de hygiënische-klimatologie van zeer groot belang; het is 
daarom te betreuren , dat er nog maar weinig rekening wordt ge- 
houden met al deze verschijnselen bij klimatologische onderzoekingen. ^ 
Men kan wel zeggen , dat van al deze factoren alleen de luchttem- 
peratuur gewoonlijk nauwkeurig genoeg wordt onderzocht , de zon- 
neschpn veel minder en dan nog bijna uitsluitend door de bedekking 
des hemels te schatten en zelden door rechtstreeksche metingen , ter- 
wijl eindelijk de overige warmte-verschpnselen niet of zelden worden 
nagegaan. 
Behalve voor het menschelijk lichaam zijn de zonneschijn en de 
teruggekaatste warmte ook voor het plantenrijk van het allergrootste 
belang. Men denke slechts aan de verwarming van den bodem en 
aan het nut, dat de planten rechtstreeks trekken van den zonneschpn. 
Dat een verschijnsel , hetwelk in de natuur van zoo groot belang is, 
gemeten wordt is dus wel noodig. Zoo heeft men dan ook reeds 
langen tijd getracht toestellen uit te denken , waarmede de zonne- 
straling zou kunnen gemeten worden ; en hoezeer de tegenwoordig 
daarvoor in gebruik zpnde instrumenten nog niet volkomen doel- 
matig kunnen genoemd worden , zijn de daarmede bereikte resultaten 
toch reeds zeer belangrpk. 
Tegenwoordig meet men van den zonneschijn den duur en de 
intensiteit. 
De duur van den zonneschijn wordt gemeten met behulp van 
een instrumentje , dat den naam draagt van zonneschijn-autograaf. 
Het is jammer dat dit toestelletje veel te hoog in prijs is om een 
ruim gebruik daarvan te verwachten. Sporadisch wordt het aange- 
troffen op de groote observatoria , maar , voor zoover mij bekendis , 
wordt het nooit gebruikt door hen , die door hun beroep rekening 
hebben te houden met zonneschijn. 
Bp hygiënisch-klimatologische onderzoekingen mag een geregelde 
waarneming van den zonneschijn zeker in geen geval achterwege 
worden gelaten. 
Het meten van de intensiteit der zonnestraling geschiedt door 
middel van de z. g. zwartebol-thermometers , d. z. thermometers , wier 
^ In Nederland althans zeker. 
