WARMTE EN VOCIITIO II El D IN DEN T)AM1’KIUNG. 
171 
zwartgemaakte bol besloten is in eene luchtledige ruimte , teneinde 
te voorkomen dat die bol, die door het absorbeeren van de zonne- 
warmte warm wordt, zijn warmte door geleiding weer aan de om- 
ringende lucht afgeeft. Ook het gebruik van zulke insolatie-thermo- 
meters , zooals ze ook we] genoemd worden , is , helaas nog beperkt 
tot enkele groote observatoria. 
Anders is het met de meting van de bodeni-temperatuur , zoowel 
aan de oppervlakte als op grootere diepten. Inderdaad hebben wij 
bij de aardbodem-temperatuur te doen met wat wij de praktische 
resultaten van de bestraling door de zon zouden kunnen noemen ; 
want de boderatemperatuur speelt voornamelijk in het plantenleven 
een groote rol. De bodemtemperatuur is een minstens even gewichtige 
levensvoorwaarde voor de planten als water , lucht en licht. Het 
meten van bodemtemperaturen en het bestudeeren van de bodem- 
warmte behoort daarom zeker tot een der voornaamste onderwerpen 
der agrarische-klimatologie. Reeds tal van jaren houdt men zich bezig 
met het meten van bodemtemperaturen , o. a. in ons land aan het 
Nederlandsch Meteorologisch Instituut, waar geregeld zoodanige waar- 
nemingen worden verricht , wier resultaten men, helaas , niet ziet 
bekend maken. 
Een tegenovergesteld verschijnsel is de afkoeling van den grond 
en van de onderste luchtlagen door uitstraling van warmte , een ver- 
schijnsel , dat menigmaal onder gunstige omstandigheden aanleiding 
heeft gegeven tot de beruchte nachtvorsten. 
Men moet zich dat verschijnsel op de volgende wijze voorstellen. 
De grond en de zich daarop bevindende voorwerpen stralen voort- 
durend warmte uit naar het koude hemelruim en dit zooveel te 
sterker , naarmate de lucht helderder is. Des daags , als de bestraling 
door de zon, bij betrokken weer minder dan bij helder weer, den 
aardbodem warmte toevoert, is er gewoonlijk in den grond meer 
winst dan verlies aan warmte. Naarmate echter de bestraling bij 
dalende zon geringer wordt , wordt die winst al kleiner en kleiner , 
totdat zij ten slotte overgaat in verlies. Alsdan koelt de bodem 
gaandeweg af, zoodat de luchtlagen, die er onmiddellijk aangrenzen, 
hunne warmte overbreiigen op den zooveel kouderen grond en tegelijk 
met dezen af koelen. Dit laatste proces beperkt zich echter tot de 
onderste luchtlagen , in de onderstelling natuurlijk dat geen snelle 
vermenging met hooger gelegen luchtlagen plaats heeft. 
Onder gunstige omstandigheden , nl. bij lage luchttemperatuur , 
