172 
WAUMTK EN VOCHTIGHEID IN DEN DAMPKRING. 
heldere, rustige en droge lucht, kan die afkoeling van den grond 
zóó groot worden , dat langs den bodem de temperatuur beneden het 
vriespunt daalt. Dat is nachtvorst. 
Men neemt dan wel eens waar dat plassen , sloten en waterpoelen 
des morgens vroeg met een dun laagje ijs bedekt zijn , terwyl de 
luchttemperatuur toch niet beneden het vriespunt is geweest , omdat 
die afkoeling zich niet uitbreidde tot aan de luchtlagen waarin de 
thermometer hing. 
De temperatuur, die de bodem en de onmiddellijk daarop rustende 
luchtlaag verkrijgt , noemt men de uitstralingstemperatuur ; zij is 
altijd lager dan de luchttemperatuur, die wij op 1.5 a 2 M. boven 
den grond waarnemen. Men moet dus wel onderscheid maken tusschen 
de luchttemperatuur — kortweg meestal de temperatuur genoemd — 
en de uitstralingstemperatuur , en dus niet uit het ontstaan van ijs 
op plassen , poelen , enz. en uit het ruigvriezen besluiten dat de lucht- 
temperatuur beneden het vriespunt is. 
Uitstralingstemperaturen , die dicht bp den grond en ook wel on- 
middellijk boven groote voorwerpen voorkomen , zyn voornamelijk 
van belang voor den plantengroei en voor kleine dieren , minder voor 
het mensebelijk lichaam. Zy worden gemeten met behulp van z. g. 
uitstralingsthermometers , die op geringe hoogte boven den grond 
en even onder de aarde worden nedergelegd , en natuurlijk als 
minimum-thermometers zijn ingericht, om de minimum-uitstralings- 
temperatuur te kunnen bepalen. Voor de studie en de voorspelling 
der nachtvorsten zijn waarnemingen betreffende de uitstralingstempe- 
ratuur natuurlijk van groot belang. 
Ook deze waarnemingen worden bij ons zeer weinig gedaan , hoewel 
zij toch in het bijzonder voor kweekers van belang zijn. Maar het 
gaat met deze waarnemingen als met zoovele uit het gebied der 
meteorologie ; er is geen belangstelling voor , omdat de belangstelling 
niet wordt opgewekt en omdat van bevoegde zpde zoo goed als niets ge- 
daan wordt om dergelyke zaken in wat ruimeren kring bekend te maken. 
Bij de uitstraling speelt de vochtigheid een belangrijke rol ; maar 
hierover zal in het tweede gedeelte van dit artikel gesproken worden. 
Ook de sneeuw heeft een zeer grooten invloed op de uitstraling , 
omdat zij haar in zeer sterke mate in de hand werkt. Sneeuw ver- 
liest hare warmte gemakkelijk door uitstraling. Zoodra dus over een 
groote uitgestrektheid een sneeuwdek ligt , heeft een sterke uitstraling 
plaats , waarvan het gevolg is , dat eerst de onderste , later de hoogere 
