174 
WARRITE EN VOCIITTGHI.TI) IN DEN DA]\IPKRING. 
II. DE VOCHTIGHEID. 
Nadat in het vorige hoofdstuk de belangrykste warmteverschijnselen 
en de geschiktste wijze om de temperatuur te meten beschreven zijn, 
is het nu mijn taak om in dit tweede gedeelte het een en ander 
mede te deelen over een andere , hoogst gewichtige factor in de 
weersgesteldheid , de vochtigheid van den dampkring. 
De temperatuur van de lucht is een verschynsel , waarvoor het 
menschelijk lichaam zeer gevoelig is , gevoeliger nog dan onze beste 
thermometers. Wanneer men echter meent, dat het alleen de lucht- 
temperatuur is, die wij voelen, dan vergist men zich. Wat wij voelen 
is de temperatuur van onze huid en die temperatuur wordt geregeld 
door de afkoeling, die de huid door uitwendige oorzaken ondergaat 
en door de warmte , welke ons lichaam haar toebrengt , buiten be- 
schouwing gelaten op welke wpze deze laatste werking plaats heeft. 
Wat nu die afkoeling tengevolge van uitwendige oorzaken aangaat, 
deze is toe te schrijven aan drie of eigenlijk aan vier verschijnselen. 
Vooreerst wordt zij geregeld door de temperatuur van de lucht op 
de eenvoudigste wijze, doordat de omringende koudere luchtdeeltjes 
(zelden warmere , zooals in zeer heete streken) de huidwarmte over- 
nemen door geleiding. Dan heeft verder de vochtigheid van de lucht 
een zeer grooten invloed, daar het van haar afhangt in welke mate 
de tengevolge van transpiratie vochtige huid droog dampt of juister 
uitgedrukt: in welke mate het zweet verdampt. Naarmate die ver- 
damping sneller gaat en dus meer warmte aan de huid onttrokken 
wordt (voor verdamping is namelijk warmte noodig, die in dit geval 
aan de huid ontleend wordt) zal de huidtemperatuur dalen. Daarom 
is het zoo onjuist wanneer men zegt, dat transpiratie ons een gevoel 
van warmte geeft. Het omgekeerde is juist waar en het transpireeren 
dient juist om onze huidtemperatuur te verlagen. 
Hoe droger nu de lucht is , des te sneller heeft de verdamping 
op de huidoppervlakte plaats en des te meer wordt daardoor de 
huidtemperatuur gematigd. Een ander verschynsel , het derde dat de 
huidtemperatuur helpt regelen , is de snelheid van den wind, omdat 
naarmate de luchtverplaatsing sterker is , de verdamping op de huid, 
ook op de door kleeren bedekte gedeelten grooter zal zijn. Het 
vierde verschijnsel, dat invloed heeft op de huidtemperatuur, is de 
uitstraling van warmte door het lichaam. Dit verschijnsel kwam reeds 
