178 
WARMTE EN VOCHTIGHEID IN DRN DAMPKRING. 
barsten van de nagels er een gevolg van. In Duitsch Zuidwest- 
Afrika, meer het binnenland in, is de lucht in het droge jaargetijde 
zoo arm aan waterdamp , dat men heeft waargenomen hoe b. v. de 
huid in het gelaat en op de handen zoo droog wordt , dat mèn haar 
in vrij groote lappen kan aftrekken. 
Vooral op de longen heeft de vochtigheid der lucht een zeer 
belangrijken invloed. Men boude in het oog , dat de in de longen 
binnenstroomende lucht verwarmd wordt tot de lichaamstemperatuur 
(afgekoeld in zeer heete klimaten) en tot verzadiging toe waterdamp 
opneemt. Welk een groot verschil dus tusschen de werking van lucht 
die koud en droog, of warm en vochtig is , op de ademhalingsorganen 
Niet alleen dus is het van belang de relatieve vochtigheid van de 
lucht te kennen, maar ook daarbij de temperatuur, omdat alleen dan 
beoordeeld kan worden wat de uitwerking kan zijn. 
Wy moeten nu de bespreking van de relatieve voclitigheid eindigen , 
omdat nog overblyft na te gaan op welke wijze de vochtigheid van 
de lucht gemeten wordt. Hiervoor bestaan feitelijk vier methoden , 
nl. de chemische , waarbij aan een bekende hoeveelheid lucht van 
bepaalde temperatuur het water onttrokken wordt en dan uit de 
gewichtsvermeerdering van een stof, waarover of waardoor men die 
hoeveelheid liet strijken en die den waterdamp opnam , het water- 
gehalte berekend kan worden ; verder de methode waarbij het z. g. 
dauwpunt bepaald wordt, d. i. de temperatuur, waarbij uit lucht bij 
afkoeling de waterdamp begint te condenseeren. Dit berust op het 
volgende beginsel. Wanneer niet-verzadigde lucht wordt afgekoeld 
zal haar relatieve vochtigheid gaandeweg toenemen , totdat eindelijk 
een temperatuur bereikt wordt , waarbij de lucht de grootst mogelijke 
hoeveelheid waterdamp bevat en dus verzadigd is. Deze temperatuur 
noemt men het dauwpunt. Daalt de temperatuur nog lager , dan treedt 
condensatie in. ' Van dit verschynsel heeft men gebruik gemaakt by 
de z. g. condensatiehygrometers , toestelletjes waarmede het dauwpunt 
gemeten wordt. De inrichting van zulke instrumentjes zal ik hier, 
om niet te uitvoerig te worden , niet nader beschrijven , doch ik zal 
slechts mededeelen , dat zij voor nauwkeurige bepaling van het dauw- 
punt , waaruit men met behulp van de waargenomen temperatuur 
van de lucht de absolute en relatieve vochtigheid kan afleiden , zeer 
^ Zie ook »Het gebruik van locale waarneraingen bij weervoorspellingen” in een 
vorigen jaargang van dit maandblad . 
