180 
WARMTE EN VOCHTIGHEID IN DEN DAMPKRING. 
peratuur aanwijzen dan een daarnaast opgestelde , wiens bol niet be- 
vochtigd is. Naarmate de lucht droger is, grijpt die verdamping 
sneller plaats , de warmte-onttrekking is grooter , de thermometers 
verschillen meer in aanwijzing. Uit dat verschil kan de relatieve 
vochtigheid van de lucht berekend worden , doch om de lastige be- 
rekening te vermijden bij veelvuldige waarnemingen kan men gebruik 
maken van de in den handel verkrijgbare z. g. psychrometertabellen. 
De beide thermometers, de gewone en de z. g. vochtige, waarover 
hierboven reeds gesproken is , vormen samen den z. g. psychrometer, 
het toestel , dat zich in den loop van den tijd door zjjn uitnemende 
eigenschappen een ruim gebruik , vooral in de meteorologie, heeft 
verworven. Het instrument werkt ook inderdaad zeer goed en biedt 
dezelfde voordeelen aan als de hygrometer ; het kan nl. zelfregistreerend 
gemaakt worden en is onmiddellpk afleesbaar. De zelfregistreerende 
psychrometers hebben echter het nadeel , dat zij bij vorst niet ge- 
bruikt kunnen worden. De niet-zelfregistreerende psychrometer echter 
wel, daar ook het ijs in het lapje om den bol verdampt. De psychro- 
meter werkt dan evenzoo , doch moet men het verschil in aanwijzing 
der beide thermometers nog met een hal ven graad celsius vergrooten , 
zooals EKHOLM heeft aangetoond. 
Het spreekt van zelf, dat de psychrometer in volkomen rustige 
lucht niet goed werkt. Daarom moet bij de opstelling van zulk een 
instrument gerekend worden op een voldoende verversching van de 
omringende ' lucht. De veel gebruikte psychrometertabel van jelinek 
is berekend voor een snelheid van de lucht van 1 M. per seconde, 
en men kan aannemen , dat een buiten opgestelde psychrometer wel 
aan een zoo snelle ventilatie is blootgesteld. 
Volgens de aanwijzingen van Prof. aszmann vervaardigt men tegen- 
woordig ook den z. g. aspirations-psychrometer , waarbij de vochtige ther- 
mometer geplaatst is in een door een uurwerk en vleugelrad ver- 
oorzaakten luchtstroom , wiens snelheid geregeld kan worden. Jammer 
genoeg is dit instrument niet zelfregistreerend. 
In het eerste hoofdstuk van dit opstel heb ik aangetoond hoe noodig 
het is , dat thermometers , waarmede men de luchttemperatuur wil 
meten , opgesteld worden in een daartoe geschikte kooi. Met psychro- 
meters en hygrometers is dit eveneens het geval, want men kan deze 
instrumenten natuurlijk niet blootstellen aan regen , al te groote 
windsnelheid , stof en bestraling door de zon. Zulke kooien moeten 
dan tevens voldoen aan de voorwaarde , dat zy rykelyke ventilatie 
