202 
DE PHASENLEER. 
en temperatuur van werkelijk bestaande gassen, terwijl zij ook reken- 
schap geeft van de verschijnselen, die zich vertoonen bij de zooge- 
naamd kritische temperatuur. Zij leert ons de gevallen voorzien , dat 
er alleen een gasvolume, alleen een vloeistofvolume en te gelijk een 
gas- en vloeistofvolume zal zijn. Zij iaat ons inzien, dat de beide 
laatsten bij een bepaalde temperatuur — de kritieke — aan elkan- 
der gelijk worden , zoodat daarboven slechts één aggregaats-toestand 
bestaan kan. De toestandsvergelpking werd in de handen van een man 
als V. D. WAALS het middel om door berekening uit te maken, of het 
evenwicht in bepaalde gevallen homogeen of heterogeen moest zijn 
en van welken aard het verder was. Voor vloeistoffen bleek de wet 
van V. D. WAALS niet streng geldig te zijn. Toch wist v. d. vvaals, 
door temperaturen en drukkingen uit te drukken in breukdeelen van 
de kritieke temperatuur en drukking, de vergelijking ook nog bruik- 
baar te maken voor de studie van het evenwicht van vloeistoffen. 
In zpn laatsten arbeid behandelt de groote natuurkundige met die 
vergelijking niet één enkelvoudige stof, maar een mengsel van twee 
stoffen , waarvoor een nieuwe constante in de vergelijking wordt 
ingevoerd , aangevend de verhouding tusschen het aantal moleculen 
van het tweede bestanddeel van het mengsel en van het geheele aan- 
tal moleculen. Met deze theorie over de binaire mengsels is hy met 
moleculair-theoretische beschouwingen, aan de hand der wiskundige 
analyse , geheel doorgedrongen tot het gebied der phasenleer. 
Moleculair-theoretische beschouwingen vereischen echter uit den 
aard der zaak kennis van den toestand , de moleculen betreffend , in 
de stelsels , waarop zij toegepast worden. Bij gassen , die den idealen 
toestand naderen en bij zeer verdunde oplossingen leverde de 
toepassing geen groote bezwaren op. Bij geconcentreerde en samen- 
gestelde oplossingen bleken de moeilijkheden echter onoverwinnelijk te 
zijn. Het is daar in den regel onmogelyk het aantal en de soort der 
aanwezige moleculen te bepalen en daarmede is de aanwending van 
de wet der massa-werking uitgesloten ; daar kan ook v. d. waals 
met zijn wet hoogstens uit een qualitatief oogpunt de verschijnselen 
van het evenwicht bestudeeren. 
De zoogenaamde tweede wet van het arbeidsvermogen bleek volle* 
attractie-constante, een grootheid, die in verband staat met de aantrekking, welke de mole- 
culen van niet ideale gassen op elkander uitoefenen, terwijl v het soortelijke volume van 
bet gas is en h het volume der als bollen gedachte moleculen voorstek. 
