222 
DE PHASENLEER. 
Immers elk punt , boven OA gelegen , correspondeert met een 
drukking , waarbij de stof vloeibaar (of vast) , doch geen damp kan 
zpn bij de temperatuur , die er bij behoort. Elk punt onder OA 
daarentegen wijst een drukking en een temperatuur aan , waarbij 
slechts waterdamp bestaan kan. 
Zooals bekend is, kan ijs ook verdampen en heeft het dus bij elke 
temperatuur een bepaalde dampspanning. Onder 0° , bij drukkingen 
grooter dan die , welke OB aangeeft , kunnen wp dus in stabielen 
toestand slechts ps hebben. De lijn O B geeft de spanningen van den 
damp aan bij de verschillende temperaturen en scheidt het gebied 
van de vaste phase (het ijs) van dat van den damp. 
De stelsels water-damp en ijs-damp zijn beiden monovariant en 
bezitten één vrijheidsgraad. In het voorafgaande is opgemerkt, dat 
er in dit geval een betrekking bestaat tusschen de gelijktijdige ver- 
andering van drukking en temperatuur en de verandering van volume 
bij smelten of vast worden, de snieltingswarmte en de absolute tempe- 
ratuur , waarbp de verandering van den aggregaatstoestand plaats 
vindt. Het smeltpunt van ijs verandert met de drukking en het 
wordt — volgens de boven bedoelde formule berekend — bij den 
overgang van 1 atm. op 4,6 m.m. drukking met 0,0074° verhoogd. 
De lijn O C in het diagram vei krpgt nu haar beteekenis. De smeltpunten 
van ijs bij opklimmende drukkingen liggen op die lijn, die dus de schei- 
ding uitmaakt tusschen het gebied van de vaste phase (het ijs) en de 
vloeibare. Het links loopen van die lijn beteekent dus , dat het smeltpunt 
van ijs met stijgende drukking lager wordt ; dat zij slechts weinig van 
richting verandert, drukt uit j dat er zeer groote drukkingen vereischt 
worden om het smeltpunt een weinig te verlagen. Wij weten, dat water 
bij het bevriezen in volume toeneemt. Hieruit leert ons de genoemde 
formule afleiden, dat drukking het smeltpunt verlagen moet, terwijl 
onder deze omstandigheden een verhooging van het smeltpunt zich 
vertoonen moet bij stoffen , die bij de temperatuur van het smelt- 
punt in vasten toestand een kleiner volume bezitten dan in vloeibare. 
Het aantal van de laatste stoffen is het grootst. De grenslpn tusschen 
vaste phase en vloeibare zou dan naar den rechterkant van de p-as 
afwijken. Op de lijn O C liggen dus alle punten , die de drukkingen 
bij de verschillende temperaturen aangeven , waarbij ijs en water met 
elkander evenwicht maken. 
Zooals de figuur aanwyst, loopt de lijn OB , die de dampspanning van 
