224 
DE PHASENLEER. 
Beschouwen wy nu nog nader de grenslyn OC tusschen ys en vloei- 
baar water. Als de drukkingen nog betrekkelyk laag zijn, is OC nage- 
noeg een rechte in geringe mate links loopende lijn. In den laatsten 
tijd heeft men het gebied der drukkingen aanzienlijk kunnen uit- 
breiden. Het gedrag van ijs bij het smelten is door tammann tot bij 
ruim 2200 atmosferen nagegaan. H«t bleek toen , dat ijs dezelfde ver- 
schijnselen vertoont als andere op dezelfde wijze onderzochte stoffen. Bij 
hooge drukkingen buigt de grenslijn vast-vloeibaar — de smeltlyn — 
zich in toenemende mate naar de p-as om ; m.a.w. het smeltpunt wordt 
in toenemende mate met de drukking verlaagd. De lijn O C wordt 
een kromme. De volgende tabel geeft in cijfers een duidelijk beeld 
van het gezegde; hij bevat de uitkomsten van tammanns’ onderzoek. 
WATER. 
p 
— t 
dt 
dp 
P 
— t 
dt 
~dp 
1 
0 
0.0074 
1410 
12.5 
0.0166 
336 
2.5 
0.0090 
1625 
15.0 
0.0119 
615 
5.0 
0.0091 
1835 
17.5 
0.0121 
890 
7.5 
0.0094 
2042 
20.0 
0.0133 
1155 
10.0 
0.0100 
2200 
22.1 
De letters p , — t en ^ geven resp. aan de drukking , de 
verlaging van het smeltpunt en de verlaging van het laatste , als de 
drukking met de eenheid aangroeit (het laatste berekend in de onder- 
stelling, dat de drukking blijft aangroeien gelijk in het eerste ondeel- 
baar kleine oogenblik). Men ziet, dat de verlaging van het smeltpunt 
bij gelijke aangroeiing van de drukking steeds aanzienlijke!' wordt. 
Bij stoffen , die wegens de volume-vermeerdering bij het smelten 
een verhooging van het smeltpunt met de drukking vertoonen , gaat 
bij hooge drukkingen de verhooging in een verlaging over. De smelt- 
lijn, die aanvankelijk rechts liep, buigt zich om naar links. Wij ont- 
leenen , om dit toe te lichten nog eenige cijfers aan het boek van 
prof. BAKHUIS ROOZEBOOM, die op naphtaline betrekking hebben. 
Smelttemperaluur 49.75 50.48 50.53 50.33 50.01 49.83 49.61 
Drukking 1 62 81 93 143 166 173 
De ligging en de richting der lijnen in het diagram zijn nu volkomen 
verklaard. Het diagram geeft alles aan wat bij verandering van druk- 
king of temperatuur met het stelsel geschiedt. Letten wy op het 
evenwicht vast-vloeibaar, dan blijkt, dat elke temperatuursverhooging 
