258 
DE UTRECHTSCHE VACANTIE-CURSUS VAN 1902. 
Veel grooter wordt de afwijking van het normale rooster-spectruin , 
wanneer men een prisma gebruikt , dat eene of andere lichtsoort 
niet doorlaat, of, zooals men zegt, bepaalde lichtsoorten absorbeert. 
Vult men bij voorbeeld een hol glazen prisma met eene alcoholische 
oplossing van fuchsine , dan gaat het licht feitelijk door een fuchsine- 
prisma, dat het groene en het blauw-groene licht absorbeert. Hoe 
de brekings-index (n) in dit prisma met de> lichtsoort verandert , 
wordt in fig. 3 voorgesteld. 
De kromme lijn a a stelt voor , hoe groot de absorptie van het 
groen en blauwgroen is. De kromme lijn h stelt de index-verandering 
in het oplosmiddel graphisch voor. De index groeit gestadig aan 
van het rood (r) naar het violet (v). 
De kromme lijn ƒ met haar onregelmatig verloop stelt graphisch 
voor , hoe de index in de opgeloste kleurstof verandert. Vlak voor 
het geabsorbeerde groen , aan de zijde van het rood , stijgt n plot- 
seling sterk en is on middellijk voorbij 
het groen , aan de zyde van het 
violet, aanmerkelijk beneden den 
norm gedaald. De brekings-aan wij- 
zers (n) van het blauw tot het 
violet zgn kleiner dan die van het 
rood tot het groen. Dat wil zeggen, 
dat de volgorde der kleuren in het 
spectrum is veranderd. Rood wordt nu sterker gebroken dan violet, 
en geel wordt het allersterkst gebroken. Aan het spectrum-einde , 
waar zonder fuchsine violet zou zpn , vindt men nu geel , dan 
volgt rood ; en het andere spectrum-einde , dat anders rood is , 
vertoont nu blauw. 
De afwijking is zoo buitengewoon , dat men haar in ’t bijzonder 
den naam van anomale dispersie heeft gegeven. 
Anomaal , dat is wetteloos. Zou het waar zijn ? Of is ook hier de 
naam een euphemisme voor gebrek aan inzicht? 
Een natuurkundige kan geen wetteloosheid erkennen. Waar de wet 
of regel niet door de waargenomen feiten zelve wordt gegeven , daar 
zoekt en daar maakt hij de wet. Hij maakt de wet, in zoover hij 
eene theorie maakt, die eerst dan wetenschappelijk is afgerond, 
wanneer de verschijnselen met logische noodzakelijkheid, als wet, uit 
haar te voorschijn komen. 
Huygens schiep zich, om zijne behoefte aan orde en regel te bevre- 
