DE UTRECHTSCHE VACANTIE-CÜRSUS VAN 1902. 
259 
digen , den wereld-aether , eene niet op de gewone wijze waarneembare 
stof , die de wereldruimte vult en alle stoffelijke lichamen doordringt. 
Met behulp van den aether vormen wij ons mechanische voor- 
stellingen van de licht- en warmtestraling en wij beschouwen het 
licht als arbeidsvermogen van den aether. Ergens in den aether kan 
eene toestandsverandering ontstaan , die zich alzijdig voortplant , 
zooals eene plaatselijke verstoring van het water-evenwicht zich 
in den vorm van watergolven voortplant. Inderdaad wordt ook in 
het geval van den aether van aethergolven gesproken , en heeft men 
de toestandsverandering als eene evenwichtsverstoring opgevat , als 
eene aethertrilling namelijk, die loodrecht, zoogenoemd transversaal, 
gericht is op de richting volgens welke de verstoring wordt voort- 
geplant. De lengte eener golf is meteen de afstand , waarover de 
trilbeweging zich in het tijdsverloop van ééne trilling voortplant. 
Daar nu in den vrijen aether der wereldruimte de snelheid dezer 
voortplanting voor aethertrillingen van verschillenden trillingsduur 
gelpk is , zoo zal de golf langer zijn , naarmate de trilling , die 
haar opwekt, van langeren duur is. De golflengte is, onder ove- 
rigens gelijke omstandigheden , evenredig aan den trillingstgd. 
De aethermoleculen moeten dan , met het oog op de voortplanting 
harer beweging , even goed als de gewone stoffelijke moleculen , aan 
elkanders invloed onderworpen zijn en niets belet ons , ook tusschen 
de moleculen van de gewone materie en die van den aether eene 
wederkeerige werking aan te nemen , zoodat de aether hier de vrijheid , 
die hij in de wereldruimte heeft , mist. Zoo kan men zich voorstellen , 
dat arbeidsvermogen van de aethermoleculen , b.v. licht , geheel of 
gedeeltelijk op de stoffelijke moleculen wordt overgedragen en dat 
in een lichaam , dat licht absorbeert , eene omzetting van den eenen 
vorm van arbeidsvermogen in den anderen plaats heeft , dat namelijk 
licht wordt omgezet in warmte. 
Vele natuurkundigen zijn het denkbeeld toegedaan, dat tusschen aether 
en weegbare materie nog tusschendingen werkzaam zijn , de zooge- 
naamde electronen , dat zijn electrisch geladen deeltjes , veel kleiner dan 
de atomen der gewone stof. 
Ook voor de breking, die het licht bij zijn overgang van de eene 
in de andere middenstof ondergaat , kan met behulp van den aether 
een aanschouwelijk mechanisme worden uitgedacht. Wy denken 
daartoe , dat de voortplanting van de evenwichtsverstoring , wanneer 
deze van het vacuum in eene met stof gevulde ruimte over- 
