VOOR MIDDELBAAR ONDERWIJS. 
307 
het scbryven van een goed leerboek is verre van gemakkelijk en 
eischt wel allereerst rijpe ervaring als onderwijzer. 
Vraagt men mij ten slotte of ik het boek durf aan.be velen als 
leiddraad bij bet chemisch onderwgs aan de Hoogere Burgerscholen , 
dan moet ik het antwoord schuldig blyven. »The proof of the pud- 
ding is in the eating” en een leerboek wordt het best gekeurd door 
het te gebruiken. Doch de leeraar, die dat doen wil bij zijne lessen, 
zij gewaarschuwd dat er eenige voorzichtigheid bij noodig is. 
R. S. Tj. M. 
IETS OVER DEN REUKZIN DER BIJEN. 
In 1883 ontdekte m. nassanoff, een natuurkundige uit Moskou, 
bij de werkster van onze gewone honingbij {Apis mellifica) een tot 
dien tijd nog niet beschreven orgaan. Door bemiddeling van a. zou- 
BAREFF verscheen een beschrijving van dit orgaan in ’t Zwitsersche 
Bulletin (V Apiculture en van daar vond ’t zijn weg door de geheele 
Europeesche vakpers. Thos. wm. cowan geeft er een afbeelding van 
op blz. 95 van The Honey Bee , its Natural History ^ Anatomy , and 
Phvsioloav . en zest dat de functie er van onbekend is. 
’t Bedoelde orgaan (fig. 1) 
ligt aan de voorzijde van 
’t rugschild van ’t zesde 
of laatste achterlijfsseg- 
ment. In gewone omstan- 
digheden ligt ’t geheel 
verborgen onder ’t voor- 
laatste segment. Vaak ech- 
ter , vooral wanneer de 
huishouding der bijen op de een of andere wijze in de war is, wor- 
den de werksters waargenomen in een eigenaardige houding. Zij heffen 
’t achterlijf op en krommen ’t uiteinde daarvan omlaag. In dat geval 
komt ’t orgaan van nassanoff voor den dag en doet ’t zich voor als 
een ovaalvormige witte band (fig. 2. A). Aan de naar achter gerichte 
zijde van dezen band vond nassanoff een van links naar rechts loopende 
uitholling, (fig. 2. B) die zich op een doorsnede volgens de lengte van 
