310 
IETS OVER OEN REUKZIN DER BIJEN. 
hy speelde op een viool , ’t zp hy gebruik maakte van een honden- 
fluit of luid schreeuwde. Forel, een autoriteit waar ’t mieren betreft, 
spreekt zelfs de meening uit , dat insekten in ’t geheel niet kunnen 
hooren. Proeven van Sir john lübbock hebben evenwel ten duidelijkste 
bewezen , dat bijen wel kunnen ruiken en elke bijenhouder weet bij 
ervaring , hoe zijn dieren ’t land hebben aan rook en carbol. Toen 
SLADEN eenige nog vochtige raten zwavelde om ze van de wasmot te 
bevrijden , zag hij roovers zich door den dichten zwaveldamp heen 
werken om den honing te vermeesteren. Ook de bloemenhoning wordt 
op verren afstand ontdekt en waarschijnlijk uitsluitend door middel 
van ’t reukorgaan. Ten opzichte van de plaats, die ’t reukorgaan der 
insekten inneemt, is bijna elke twijfel uitgesloten. Met a. lefebvke 
(1838) wijst men over ’t algemeen verdiepte plaatsen in de sprieten 
aan als zetel van den reukzin. 
Ook SLADEN betwijfelde ’t of de byen wel konden hooren en in 
elk geval stond het voor hem , na de waarneming van zijn hommels, 
niet meer vast , dat de bijen elkaar door vroolijk gebrom lokken , 
hoewel mannen van gezag als francis cheshire {zïe Bees Beekeeping , 
deel I, blz. 107, v.v.) en cowan van tegengestelde meening zijn. 
Sladen deed nu de volgende waarnemingen , die elk bijenhouder 
gemakkelijk zal kunnen nadoen. Hij nam een rijkelijk met volk bezette 
wastafel uit een woning met lossen bouw en stootte de Vlijen voor ’t 
vlieggat op de aanvliegplank af. Verscheidene bijen verzamelden zich 
voor den ingang, keerden den kop daarnaar toe en begonnen 
slaande met de vleugels zachtjes te brommen , daarbij tevens ’t 
achterlijf zoo omhoog heffende, dat ’t orgaan van nassanoff ontbloot 
werd. Een paar dozijn van dergelijke bijen oefenden een merkwaar- 
waardigen invloed op de rest ; klaarblijkelijk meldden zij den ingang 
der woning gevonden te hebben. — Bijen , die zich na een heeten 
dag op de vliegplank verzamelen , heffen ’t zelfde eigenaardige gebrom 
aan en bewerken door ’t slaan met de vleugels een krachtiger venti- 
latie , maar ’t orgaan van nassanoff ontblooten zij in dit geval niet. 
Met deze feiten voor oogen kwam sladen nu tot’ de overtuiging, 
dat door genoemd orgaan een riekende stof wordt afgescheiden, waar- 
van de geur door ’t slaan met de vleugels wordt verspreid. 
In ’t voorjaar , zegt sladen, wordt ’t dikwyls waargenomen, dat 
aanvliegende bijen op eenigen afstand van ’t vlieggat neêrdalen , daar 
stil blijven staan, brommen en ’t orgaan van nassanoff ontblooten. 
Vervolgens doen zij eenige stappen naar voren om weer dezelfde 
eigenaardige houding aan te nemen en zachtjes met de vleugels te 
