TETS OVEK ÜKN REUKZIN DER RIJEN. 
311 
brommen. Dit gaat zoo voort tot zij den ingang der woning bereikt 
hebben. Binnen de kast werd de ontblooting van nassanoff’s orgaan 
niet waargenomen. Sladen acht ’t waarschijnlijk, dat anderen aan- 
vliegenden byen door de zich verspreidende geuren de weg wordt 
gewezen en ’t is volgens hem belangrijk op te merken dat , naarmate 
’t aantal bpen , dat den ingang zoeken moet, grooter is, ’t instinkt 
tot aanlokken sterker wordt. 
Op zekeren dag vond sladen in een levende heg eenige zwermen 
op elkaar gevlogen. Klaarblijkelyk waren de koninginnen in den tros 
opgesloten. Sladen had een waarlooze , reeds bevruchte koningin , 
zooals elke bijenhouder er steeds in voorraad heeft. Deze sloot hij 
in een kooi en aldus bracht hij haar bij den zwerm. Onmiddellijk 
zetten zich een twintig of dertigtal bijen op ’t kooitje , die terstond 
begonnen te brommen en ’t orgaan van nassanoff ontblootten. Het 
kooitje met de er op zittende byen werd nu in ’n strookorf geplaatst, 
die vlak bij den zwerm op een breede plank was neergezet. Met een 
schopje schepte sladen eenige byen uit den zwerm en wierp deze 
voor ’t vlieggat. Oogenblikkelijk begonnen allen te brommen en ont- 
blootten eveneens ’t bovengenoemde orgaan. Maar al deze byen bleven 
stil staan in plaats van , zooals de waarnemer verwacht had , dadelijk 
den korf binnen te trekken. Zoodra de byen voor ’t vlieggat de 
boven beschreven houding aannamen , oefenden zij zichtbaar invloed 
op den zwerm , ofschoon deze meer dan een voet verwijderd was. 
De byen van den tros begonnen in verschillende richtingen » punten” 
te vormen en de bijen die deel uitmaakten van ’t»punt«, dat ’t 
dichtst bij den grond was , schenen sterker opgewekt dan de rest. 
Spoedig daalden zij langs den stam omlaag en kwamen over den 
bodem op de vliegplank aan. Op eenige c.M. afstand van de lokkende 
bijen bleven zij staan , bromden en ontblootten ’t orgaan van nassanoff. 
Als een levende stroom daalden nu de bijen langs den boom en 
klommen tegen de bodemplank op, alsof elk van haar ’t eerst de 
nieuwe woning wilde bereiken. Maar honderden bijen bleven toch 
staan en namen een lokkende houding aan. Toen boog sladen, die 
natuurlijk alle vrees voor zijn bijen heeft afgelegd , ’t hoofd over de 
bijenmassa en met zijn neus ontdekte hy een geur , die hem wel in 
zijn iemkersleven niet onbekend was gebleven, maar die toch nog 
nooit zoo sterk tot hem doorgedrongen was. Eenigszins deed de geur 
hem denken aan dien van mierenzuur , terwijl een dergelyke geur 
hem getroffen had , bij de verwoesting van een nest van de groote 
roode boschmieren {Formica rufa). ’t Behoeft nauwelijks gezegd te worden, 
