HET HALVE EEUWFEEST VAN HET ALBUM DER NATUUR. 
321 
zich evenwel op het Album abonneeren kan zonder het Bijblad) den 
ingewijden slechts nieuwtjes brengt , die hij ook elders , en dat zelfs 
vollediger, kan vinden. Toch leert de ondervinding, dat er onder 
de laatsten zpn , die het Bijblad op prijs stellen, omdat zij daarin 
nu en dan ’t een en ander aantreffen wat hun anders vermoedelijk 
ontgaan zou zijn en voorts, dat ook beschaafde leeken daarin vaak 
bijzonderheden vinden , die hun belangstelling wekten. 
Doch ook in de grootere en kleinere opstellen , die het eigenlijke 
Album vullen , is sedert de eerste jaargangen van lieverlede verande- 
ring zichtbaar. Werd aanvankelijk bij den lezer in ’t geheel geen 
natuurkennis verondersteld, alleen maar een behoorlijke portie gezond 
verstand en den ernstigen wil en een zekere geoefendheid om daar- 
van gebruik te maken , allengskens verviel voor de schrijvers de 
noodzakelijkheid de eenvoudigste natuurkundige begrippen telkens 
weer van meet af uit te leggen. Hierbij kwam, en dit legde nog 
veel meer gewicht in de schaal, dat in den loop der jaren , sedert 
de oprichting van het tpdschrift , een nieuw geslacht opgroeide dat , 
dank zij het aanzienlijk verbeterd onderwijs , ruimschoots de gelegen- 
heid had om natuurkennis optedoen. Men mag dan ook thans wel 
aannemen , dat van de jongeren onder de ^Zèwm-lezers de overgroote 
meerderheid in natuurkundig denken eenige vaardigheid heeft en 
althans met de grondbeginselen van natuur- en scheikunde , als ook 
van plant- en dierkunde , bekend is. 
Met die veranderde toestanden wordt door de schrijvers rekening 
gehouden en in de latere jaargangen vindt men nu en dan zelfs ver- 
handelingen , die bij den lezer reeds een aardige dosis natuurkennis 
veronderstellen. Doch regel is dat niet en mag het ook , althans 
vooreerst , niet zijn , omdat evenzeer op de behoeften gelet moet 
worden van een ouder geslacht van lezers , die vóór de hervorming 
van ’t middelbaar en gymnasiaal onderwijs school gingen. 
Te ontkennen valt het niet , dat wij ons te dien aanzien in een 
overgangstijdperk bevinden en de redactie eenigermate vertrouwen 
moet op de toegevendheid der lezers en op hun besef van de waar- 
heid , dat men niet alles voor allen passend kan maken en dat zelfs 
jupiTER niet slaagde om het steeds ieder naar den zin te maken. 
Ik zal mij niet wagen aan een overzicht, zelfs niet aan een vluchtig, 
van ’t geen in vijftig jaren den lezers geboden is. Zoo als wel van 
zelf spreekt , is daarin niet alles even voortreffelijk. Zelfs op de best 
