324 
HET DRIEKLEURIGE VIOOLTJE. 
bizonderheid omtrent de viooltjes uit die eerste eeuw van botanische 
studie tot ons gekomen is , waar voor andere planten opgaven te 
eenen male ontbreken. Tevens is thans ook nog de belangstelling veel 
grooter en dientengevolge de kennis uitgebreider. 
Zulk een meer uitgebreide kennis neemt in den laatsLen tijd zeer 
in beteekenis toe. Voor eenige tientallen van jaren was men tevreden, 
als men de inlandsche soorten bij haar naam kende en den aard en 
de verspreiding harer groeiplaatsen in hoofdtrekken kon aangeven. 
Sedert is de belangstelling in de planten zelven in de plaats daarvan 
getreden , men bewondert de inrichting harer bloemen bij het 
bezoek der insecten , den bouw der vruchten in het belang van de 
verspreiding der zaden en tal van andere bizonderheden. Deze nauwere 
betrekking van den waarnemer tot zijn objecten brengt allengs aan 
het licht, dat al die bizonderheden niet overal dezelfde zijn en dat 
dus , wat men tot nu toe ééne soort noemde , eigenlpk een vereeni- 
ging van min of meer, maar toch standvastig en duidelijk verschillende 
typen is. 
Het driekleurige viooltje behoort nu misschien wel tot de planten , 
waarvan deze veelvormigheid het langst en het meest algemeen 
bekend is. Naast de duinviooltjes kent men het akker-viooltje. Groeien 
de eerste bij voorkeur op dorre , zandige gronden , de laatsten treft 
men als onkruid in de koornlanden aan. De duinviooltjes hebben 
neêrliggende , rijk vertakte stengels, meest met een donker loof , met 
vele, betrekkelijk groote en sierlijk gekleurde bloemen. Die der 
graanvelden hebben een opgaanden , weinig vertakten stengel , een 
bleeker groene tint en kleine gele bloempjes, waarvan de kroonslippen 
meestal korter zijn dan de groene kelk. De eersten worden vlytig 
door bijen en andere insecten bezocht en zoowel de kleuren, als de 
eigenaardige naar het midden , d. i. naar den ingang der spoor samen- 
loopende strepen wijzen aan deze diertjes daarbij den weg. Vooral 
is de opening der spoor zelf steeds door een helder gele vlek ge- 
makkelijk kenbaar gemaakt. Niets van dit alles vindt men bij de 
akker- viooltjes , die geen middelen hebben om de insecten aan te 
lokken , maar zonder hun hulp het stuifmeel op hun stempel brengen 
en rijkelijk zaad vormen. 
Nooit ontstaat uit het zaad van een duinviooltje de kleinbloemige 
soort der koornlanden , evenmin omgekeerd gene uit deze. Beide 
vormen zijn zoo streng gescheiden , dat zij door sommige schrpvers 
als afzonderlijke soorten worden beschouwd, waarbij dan de eerste 
