HET DRIEKLEURIGE VIOOLTJE. 
327 
enkel oord beperkt. Zp maken den indruk van ter plaatse uit de 
hoofdsoorten ontstaan te zijn en niet den tijd of de gelegenheid ge- 
had te hebben zich verder te verspreiden. Toch hebben sommigen 
onder hen zich nog weer in kleinere soorten kunnen splitsen. 
De ondersoorten van het alpen-viooltje zijn uit den aard der zaak 
in hoofdzaak tot midden Europa beperkt. Die van het akkerviooltje 
schijnen dezelfde verspreiding te hebben als de graancultuur. Maar 
de bizondere soorten daarvan , die jordan in de omstreken van Lyon 
en in het Zuiden van Frankrijk verzamelde , vond wittrock in Zweden 
niet terug. Hier groeiden daarentegen weêr andere typen. Evenzoo 
komen van het duinviooltje in Engeland een aantal elders ontbrekende 
typen voor en zijn zij van daar uit in de oude culturen overgegaan. 
Het geheel maakt den indruk , dat er een zeker parallelisme is 
tusschen de geographische verspreiding en den stamboom en dat de 
viooltjes in het klein de regels herhalen , die darwin ons , voor de 
verspreiding van soorten en geslachten met betrekking tot hun ge- 
meenschappelyke afstamming, leerde kennen. De oorspronkelijke Viola 
tricolor moet men zich dan als een in ouden tyd uitgestorven soort voor- 
stellen. Uit haar kwamen de drie thans algemeene en reeds meermalen ge- 
noemde hoofd-ondersoorten te voorschijn, die zich allengs haar groot ge- 
bied veroverden , maar daarbij hier en daar en van tijd tot tijd onder om- 
standigheden kwamen, waarbij zij nieuwe typen voortbrachten. Daarbij 
stierf dan de oude soort niet uit , zij veranderde zich niet in de nieuwe 
zooals men dikwijls meent , maar bleef naast de nieuwe bestaan. Ja 
feitelijk werd zij nergens door deze overwonnen of verdrongen ; zij 
bleef en blijft de algemeene , terwijl alle andere slechts tot locale 
vormen van ondergeschikt belang geworden zijn. 
Voor eenige jaren heeft een Zweedsch geleerde, v. b. wittrock, de 
bekende directeur van den BERo’schen Plantentuin nabij Stockholm , 
in het door hem uitgegeven jaarboek van die inrichting , de Acta 
Horti Bergiani (Deel II, 1897, No. 2 en No. 7) een zeer uitvoerig 
overzicht over de systematiek en de geographie der wilde viooltjes 
gegeven. Door tal van fraaie gekleurde platen trekt het zeer de aan- 
dacht en toont het op den eersten blik de typische verschillen tus- 
schen de behandelde ondersoorten. Maar daar het in het Zweedsch ge- 
schreven is, zijn de uitkomsten nog weinig bekend geworden. In het 
bovenstaande , maar vooral in het volgende , steun ik in hoofdzaak 
op de daar nedergelegde uitkomsten zijner uitzaai-proeven en verge- 
Igkende onderzoekingen. 
