HET DRIEKLEURIGE VIOOLTJE. 
329 
anderd , niettegenstaande de heerschende meening juist de kleuren der 
bloemen voor bizonder veranderlijk aanziet. De meeste dezer onder- 
soorten zgn zeer locaal. Zoo vindt men de fraaiste, , alleen 
in Jemtland, de auro-badia in Södermanland , de anopetala ook daar, 
maar op twee groeiplaatsen, de rweo/a bij Stockholm , de gele , , 
op Finmarken en enkele andere plaatsen , enz. 
Ik ga thans over tot het akker- viooltje , Viola arvensis Murr . , waar- 
van de gewone soort overal in Midden-Europa tusschen het graan 
groeit. Het onderscheidt zich , behalve door de reeds genoemde ken- 
merken, ook nog door het stuifmeel. Dit bestaat grootendeels uit vijf- 
hoekige korrels , met enkele vierkante en geen driehoekige , terwyl 
het duinviooltje in hoofdzaak vierkante met enkele vijf- en enkele 
driehoekige bezit. Verder vindt men ook in den bouw van de meeldraden 
en van de spoor goede soortkenmerken. Als ondersoorten hiervan komen 
in Zweden , naast de gewone communis , vier locale vormen voor , eenige 
daarvan weêr met variëteiten. De V. a. sublilacina groeit op vele 
plaatsen en ook in Noorwegen , de F. a. palens bij Stockholm , de 
F. a. curtisepala op Gotland , terwijl de F. a. striolata in botanische 
tuinen gekweekt wordt , zonder dat men de herkomst kent. De ver- 
schillen tusschen deze ondersoorten liggen meest in den vorm en 
de kleuren der bloembladeren en bleken , bij uitzaaien , evenals in 
jordan’s proeven, standvastig te zijn. 
Juist zooals het duinviooltje en het akkerviooltje, bestaat ook het 
viooltje der alpen uit een meer algemeen type , waaraan zich hier en 
daar locale vormen aansluiten. 
Trachten wp nu een overzicht van de verwantschapsgraden van al 
deze vormen te ontwerpen , zoo vragen wy allereerst hoe het met de 
nauwste verwanten van de geheele groep , dus van F. tricolor L. staat. 
En dan zien wij , dat deze zelf een deel van een iets hoogere groep 
uitmaakt , die haast even goed is als een groote soort , maar die in 
de stelselkunde als een ondergeslacht {Melanium) wordt behandeld. 
Daartoe behoort allereerst het gele, grootbloemige viooltje, Viola ZwZect, dat 
met F. tricolor de stamvader der pensees is en verder eenige soorten, 
die men zelden in tuinen , maar dikwijls in botanische tuinen ziet 
en die in de latere jaren eveneens voor kruisingen met de pensées 
gebruikt zijn, n.1. de welriekende F. cornuta, de langsporige F. cal- 
carata en eindelpk F. altaica. 
Ik geef thans een overzicht over de belangrijkste dezer vormen , 
om hunne verwantschap nog beter te doen uitkomen. 
