OVER DEN HISTORISCHEN SAMENHANG TÜSSCHEN 
DALTON’S ATOOMTHEORIE EN DE WET DER 
VEELVOUDIGE EVENREDIGHEDEN 
DOOR 
R. S. TJADEN MODDERMAN. 
De gewone voorstelling, dat dalton op proefondervindelijken weg 
eerst de genoemde wet ^ ontdekte en daarover nadenkend tot de 
conceptie zijner atoomtheorie kwam , berust niet op gepubliceerde 
mededeelingen van dalton zelven. Integendeel, als men oplettend het 
weinige leest wat hij over deze onderwerpen in druk heeft gegeven, - 
dan krijgt men veeleer den indruk , dat het genetisch verband tus- 
schen theorie en wet juist andersom was en het noodzakelijk bestaan 
der laatste afgeleid werd uit de eerste. 
De belangryke theoretische beschouwingen van dalton , die zulk 
een overwegenden invloed zouden verkrijgen op de ontwikkeling 
der scheikunde , zijn het eerst algemeen bekend geworden door Dr. 
THOMSON, die in Augustus 1804 dalton bezocht had en drie jaar 
later in zijn System of Chemistry de atoomtheorie uiteenzette. Hij 
zegt daarin , en herhaalt dit 27 jaar later in zijn History of Chemistry, 
^ De hoeveelheden van een en dezelfde stof, die met dezelfde hoeveelheid van een 
andere onderscheidene verbindingen vormen, staan tot elkander als kleine heele getallen. 
^ Het gewichtigste hiervan is in duitsche vertaling bijeengebracht door W. OSTWALD , 
in zijne bekende Klassiker der exacten Wissenschaften , No. 3 ; »die Grondlagen der 
Atomtheorie.” 
