ATOOMTHEORIE EN DE WET DER VEELVOUDIGE EVENREDIGHEDEN. 
341 
middellijk voorafgaande blad geeft hierover eenige opheldering, doch 
wat de atoomge wichten van waterstof, zuurstof, stikstof en de mole- 
culairgewichten der stikstof-zuurstofverbindingen betreft , zoo kort , 
dat ze zonder uitvoerige toelichtingen niet duidelijk zijn. Doch in 
verband met andere aanteekeningen in het dagboek blijkt , dat het 
atoomgewicht van de zuurstof uit lavoisiers’s analyse van het 
water (85 pet. O, 15 pet. H) berekend is. Het at. gew. waterstof 
= 1 stellende en voor water de eenvoudigst mogelijke formule aan- 
85 
nemende : HO, vindt men daaruit voor de zuurstof — = 5,66. 
15 
Op gelyke wijze wordt het atoomgewicht van de stikstof berekend 
uit austin’s analyse van ammonia, die in 1788 de samenstelling 
daarvan vaststelde op ongeveer 80 pet. N tegen 20 pet. H. Alweer 
de eenvoudigste formule aannemende (N H) , vindt dalton dus het 
80 
at. gew. der stikstof : — = 4. 
Z\) 
De atoomgewichten van stikstof en zuurstof uit ammonia en water 
resp. berekend, staan dus tot elkaar, gelijk hij op bedoelde bladzijde 
aanstipt, als 4 : 5,66 = 1 : 1,42. 
Leerzaam voor de manier waarop dalton te werk ging is zijn aan- 
teekening op ’t zelfde blad omtrent de zwavel-zuurstofverbindingen , 
die letterlijk vertaald aldus luidt: 
Zwavel Zuurstof 
»Chenevix 6172 = zwavelzuur. 
» Derhalve 61 72 ^^et zwaveligzuur zijn. 
»Dit geeft kl. deeltje zwavel : zuurstof 3,2 : 1 ongeveer. 
Zwavel Zuurstof 
»Thenart 56 -)- 44 
56 -)- 22 zwaveligzuur. 
»Fourcroy zegt 85 -f- 16 = zwaveligzuur.” 
Het atoomgewicht van de zwavel in de medegedeelde tabel (17) is 
uit de analyse van ’t zwavelzuur door chenevix berekend en wel, z. a. 
door dat » derhalve” wordt aangeduid, met behulp van de veronder- 
stelling dat het uit 1 at.^zwavel en 2 at. zuurstof bestaat en de lagere 
zuurstofverbinding (de helft minder zuurstof op gelijke hoeveelheid 
zwavel) uit lat. S. -|-1 at. O. Het blijkt dus dat de wetvoor de 
berekening dient en dat hij zich door de analyse van fourcroy , die 
daarmede in strijd is , niet van de wijs laat brengen. Die analyse is 
