DE GENEESKUNDE DER LAATSTE JAREN. 
DOOR 
P. F. ABBINK SPAINK. 
Waar vóór vijftig jaren de redactie van het Album der NatuUr in 
haar inleidend woord haar taak omschreef als het verspreiden van 
de kennis der natuur , is het nu de moeite waard eens , zij het 
vluchtig, na te gaan welke vorderingen de geneeskunde in dien tijd 
gemaakt heeft. ' De geneeskunde toch , de wetenschap van alles wat 
rechtstreeks of op omwegen in verband staat met het welzijn van 
den mensch , met haar enger doch feitelijk hooger begrip van ge- 
neeskunst , de kunst om den zieken mensch te genezen , wortelt 
diep in de natuurwetenschappen. Rechtstreeks baseerend op de zoö- 
logie , waarvan zp een onderdeel is , en waartoe de anatomie , his- 
tiologie , ontogenie , de phj^siologie en de palaeontologie gerekend 
mogen worden , heeft zij de botanie , de chemie , de physica tot 
hare hulpmiddelen vervlochten en put zij uit alle andere zijvakken. 
Ontkomen aan de uitersten der speculatieve natuurphilosophische 
school volgens schelling, staat tegenwoordig voor de geneeskunde 
de waarneming en de ondervinding op den voorgrond ; eerst meten , 
wegen en reageeren , en dan beoordeelen. Inspectie (bezien) , palpatie 
(bevoelen), percussie (bekloppen), auenbruggeh 1722 — 1809, coiivi- 
SART 1808, LAENNEc 1781 — 1826, wegen en meten, chemische en 
^ De in hoofdzaak hierbij gebruikte literatuur is: O. VON BOLTENSTEIN , Bie neuere 
Geschichte der Medizin; F. C. MiiLLER, Geschichte der organischen Naturwissenschaften 
im 19. Jahrhundert, 1902 ; CH, BiiüMLER , Bie Entwickeluvg der Medizin einst und 
jetzt.^ 1903, welke ik vaak op den voet gevolgd ben. 
