352 
DE GENEESKUNDE DER L.VATSTE JAREN. 
physiologische reacties, mikroskopie (janssen 1590) en de geheele 
voorafgegane levensgeschiedenis zpn de gegevens , waarop de weten- 
schappelijke diagnose en de therapie tegenwoordig gebaseerd zijn. 
De achttiende eeuw had een reeks uitstekende waarnemingen en 
zeer goeden anatomischen arbeid voortgebracht en bichat had , als 
toppunt zijner verdiensten , het onderzoek van de structuur der weef- 
sels , de weefselleer , histiologie , tot positieve wetenschap verheven ; 
hierop volgde de groote ontdekking van schwann (1839), dat de cel 
het organische element voor dier en plant is; hij sprak voor het 
eerst de meening uit , dat de celvorming het gemeenschappelijke 
ontwikkelingsprincipe is voor de verschillende elementaire bestand- 
deelen van het organisme. Hij vereenigde dus de resultaten van 
scHLEiDEN , die in 1831, na hooke , malpigiii en brown , de planten- 
cel onderscheidde en de ontwikkeling van de plant uit cellen be- 
vestigde, met die van fontana, die in het dierlijk organisme cellen 
met kern- en kernlichaampje had waargenomen , van treviranus en 
ARNOLD , volgens wie het dierlijk lichaam uit kleine klompjes eener 
weeke zelfstandigheid bestond, en van raspail en dütrochet , die den 
naam van cel i adden toegepast op de morphologische elementen in 
het dierlijke weefsel Dieren en planten zijn samengesteld uit cellen 
of de metamorphosen daarvan , aan den vorm dier cellen is het leven 
gebonden , zonder deze cellen is hel leven niet waarneembaar. Op 
dit beginsel rust de leer van de cellenstaten van alle hoogere orga- 
nismen. en ten slotte de ontwikkelingsgeschiedenis. Elke groote groep 
cellen (b.v. lever) heeft haar eigen gemeenschappelijk leven als een 
in het groote organisme aanwezige cellenstaat , elke cel daarvan op 
zichzelf leeft haar eigen leven. Het samengestelde dierlijke orga- 
nismus, het individu bij de hoogere dieren, bestaat ten slotte dus 
uit een zeer groot aantal kleine , op zichzelf levende wezens , de cellen , 
als een groote kolonie van elementairwezens. Volledigheidshalve zij 
hier slechts aangestipt , dat in den laatsten tijd de gedachte baan 
breekt, dat in de cel nog niet het eigenlijke elementaire deel van 
het organisme gevonden is , m. a. w. dat de cel nog nader in ele- 
mentaire deelen onderverdeeld kan worden. De leer van den bouw , 
van de bestanddeelen , van de physiologische verrichtingen , van het 
leven van de cel , voerden voorts tot de cellulair-physiologie ; de 
veranderingen , de ziekten van de cel voerden (virchow) tot de cel- 
lulair-pathologie. 
Lamarck’s leer (1809) van de eenheid van het dierenrijk, waarbij 
