DE GENEESKUNDE DER LAATSTE JAREN. 
355 
weefsels en van den mechanischen arbeid van spieren. Het dierlijke 
lichaam is daarbij gebleken geen eigenaardige bron van energie te 
zijn , maar slechts de van buiten toegevoerde chemische spankrachten 
over te voeren in andere vormen van energie en die als vrije of 
latente warmte , als mechanischen arbeid weder af te staan. De pro- 
blemen der capillariteit , der filtratie en diffusie in de levende orga- 
nismen zijn door de physica (biophysica) ontsluierd , evenals het 
mechanisme statisch en dynamisch van den bloedsomloop, van de 
bewegingen van het skelet , van de spraakwerktuigen en de wet- 
ten van het gezicht en het gehoor. De arbeid der organen vindt in 
chemische krachten zpn oorsprong ; chemische spanningen ontstaan 
telkens weder op nieuw en worden weder gecompenseerd , zoodat de 
physiologie in hoofdzaak beschouwd kan worden als de chemie der 
levende wezens (biochemie). Groot was de vondst van wöhler , die 
voor het eerst ureum , een stof tot dusver slechts als afscheidings- 
product van het levende lichaam bekend , uit zyne anorganische be- 
standdeelen samenstelde. De chemische physiologie nam vooral onder 
LiEBiG een hooge vlucht door de snelle en zekere bepaling der uit- 
scheidingsstoffen , door het nagaan van de inwerking van het voedsel 
op de levensverrichtingen , door het zoeken van het voor den mensch 
onder verschillende levensomstandigheden passende mengsel van voe- 
dingsstoffen , quiilitatief en quantitatief , door het vaststellen van de 
beteekenis der stikstof houdende stoffen en der koolhydraten voor de 
voeding en warmteproductie , door het opsporen der betrekking tus- 
schen spierarbeid en voeding , enz. Onderzoekingen van allerlei aard , 
over bloed- en galkleurstoffen , over eiwitstoffen , de toepassing van 
de spectraal-analyse ^bunseN' en KiRCHHorr, 1860) bij het zoeken naar 
geringe hoeveelheden van kleurstoffen (opsporen van bloed) enz. kun- 
nen hier slechts ter loops worden aangestipt. 
Een nieuwe phase werd ingetreden doordat de latour (1836) en 
scHWANN onafhankelijk van elkaar ontdekten, dat het gistingsproces ge- 
bonden was aan de aanwezigheid van de gistcel, een eencellig plantaardig 
wezen en dat die gistcel aan den/ voor gisting vatbaren voedings- 
bodem de voor haar eigen onderhoud en voortplanting noodige stof- 
fen onttrekt , waarbij de rest van dien voedingsbodem het materiaal 
voor het gistingsproduct oplevert. Pasteur breidde deze vondst uit 
door te bewijzen , dat de verschillende soorten van gisting gebonden 
zijn aan de aanwezigheid van specifieke organismen en dat men 
onderscheid 'had te maken tusschen georganiseerde , gevormde fer- 
