356 
DE GENEESKUNDE DEK LAATSTE JAREN. 
menten met physiologische werking en niet-georganiseerde, onge- 
vormde gistingsstolFen , de enzymen van kühne. In normale en 
zieke organen van dieren en mensclien zijn sedert vele nieuwe stoffen 
ontdekt , waarvan de samenstelling , de vorming en de omzettingen 
bij het levensproces bekend zijn geworden. Eveneens hebben veel 
bijgedragen tot de kennis van de dierlgke stofwisseling, de studiën 
over de vertering langs natuurlijken en langs kunstmatigen weg 
van alle gewichtige voedingsstoffen in alle phasen , over het ge- 
bonden zijn van ijzer aan de bloedkleurstof , over de chemische 
functie der roode bloedlichaampjes bij de ademhaling , de veran- 
dering der bloedkleurstof door zuurstofopname uit de lucht en 
door afgifte van koolzuur in de longen , over de verhouding van 
ozon tot het bloed , over de samenstelling der bloedgassen , over de 
vorming van fibrine, enz. Hoppe-seijler , die zich vooral bezighield 
met onderzoekingen over de chemische structuur en eigenschappen 
van de levende cel , van het levende protoplasma , komt tot de uit- 
spraak , dat de gezamenlijke levende wezens van de meest verschil- 
lende vormen en levensuitingen in hunne fundamenteele structuur , 
hunne aan allen gemeenschappelijke eigenschappen te danken 
schijnen te hebben aan een enkele oorspronkelijke chemische organi- 
satie. Langzaam maar zeker dringt de physiologie langs chemischen 
weg door in het fijne raderwerk der levende gezonde en zieke 
materie , zoodat beweerd mag worden , dat de toekomst der weten- 
schappelijke geneeskunde in de chemie te zoeken zal zijn. 
Het zooeven genoemde gistingsproces deed henle in 1840 langs 
speculatieven weg aannemen , dat de besmettelijke ziekten zouden 
berusten op een contagium animatum , dat namelijk zeer kleine le- 
vende wezens in het dierlijke lichaam ziekteverwekkend zouden bin- 
nondringen. Dit was een oude theorie , welke reeds door de oude 
Itomeinscho geneeskundigen was uitgesproken, waarop kircuer in 
1646 zinspeelde en welke door leeuwenhoek’s ontdekking , in 
1695, van bewegelijke en onbewegelijke staafjes en korreltjes 
op en tusschen de tanden en in andere stoffen , welke hij met 
het mikroskoop onderzocht, een steun verkregen had. Bassi had 
in 1837 de oorzaak der muscardinenziekte van de zijrups gevonden, 
scuöNLEiN den schimmel van favus (hoofdzeer), vogel kad ontdekt 
dat de spruw een levend wezen was, terwijl goodsir, eichstedt, 
MALMSTEN dit vonden resp. voor sarcine , een in de maag voorkomend 
organisme, voor pityriasis versico.or en trichophyton tonsurans , 
