DT3 GENEESKUNDE DEK UA.'VTSTE JAREN. 
361 
OjlcM''^ de doodelijke werking van IcM^ nornoaal vergift verhindert 
norinaalserum , waarvan 1 cM''^ een immuniteitseenheid is. Naar ge- 
lang nu eenig geval van diphtheritis reeds korteren of langeren tijd be- 
staat , kunnen verschillende praeparaten , met minder of meerder im- 
muniteitseenheden worden aangewend. Hoezeer deze methode door 
velen ook als een groote weldaad beschouwd wordt, daar zij ontegen- 
zeggelijk duizenden kinderen het leven redde, laat zij toch volgens 
anderen bij zware epidemieën en onder omstandigheden in den steek. 
Voornamelijk is men bevreesd geworden voor de prophylactische in- 
jectie , de inspuiting bij gezonde kinderen als voorbehoedmiddel , door 
het plotselinge sterfgeval van een stevigen gezonden jongen. 
Van de overige serums moge hier slechts een korte opsomming 
volgen: Nocard immuniseerde met behring’s anti-tetanus-serum 2000 
paarden , en kon het vaak met goed succes bij aan tetanus 
(wondkramp) lijdende menschen aanwenden. IJersin entte in 1897 
in Indië , midden in een pesthaard, 500 menschen met pest-serum 
in , waarvan er slechts 5 ziek werden en 2 stierven ; het bleek dat 
revaccinatie na 10 dagen noodig was. Behring en roux hadden goede 
resultaten met een antitoxisch choleraserum ; schütz bij varkens- 
diarrhoe met susserine. Verder zijn er serums tegen mond- en klauw- 
zeer , seraphthine , tegen runderpest , miltvuur (sobernheim) , slangen- 
beet (calmette); eveneens worden proeven genomen met serums tegen 
typhus , pneumonie, syphilis, gele koorts, lepra. 
De studie van de cel had de oude leer van de oerteelt terugge- 
drongen ; viRCHow’s: omnis cellula e cellula was de stelling dat elke 
cel van een andere cel afstamt; van helmont (1577 — 16441 geloofde 
nog aan het ontstaan van muizen in een vat met meel en een ge- 
dragen hemd ; en algemeen verbreid was eens de meening dat kikvorschen 
uit slijk ontstonden. De zuurstof uit de lucht werd beschouwd als 
de oorzaak van de rotting, totdat de latour in 1836 de gistcel ont- 
dekte en scHWANN de alcoholische gisting en rotting toeschreef aan 
een in de lucht aanwezig en door hitte te vernietigen agens, wat 
ook V. HELMHOLTZ gevonden had. Toen nu in 1860 lemaire, een 
Parijsch apotheker , in het carbolzuur een voor bacteriën schadelijke 
stof ontdekte , waardoor niet alleen gisting en rotting maar ook 
ettering verhinderd werd , paste lister dit in het hospitaal te Glas- 
cow , waar de sanitaire omstandigheden veel te wenschen overlieten 
toe en publiceerde in 1867 zijne, tegenwoordig zeer vereenvoudigde 
methode van de antiseptische wondbehandeling , welke duizenden en 
