DE GENEESKUNDE DEIl LAATSTE JAREN. 
3G3 
meerden 100 — 150 sterfgevallen voorkomen. Waar groote operaties 
uren lang straffeloos onder narcose plaats vinden, bleek merkwaardi- 
gerwijze, dat juist bij kleine operaties de sterfgevallen door verlam- 
ming der ademhaling en der circulatie gaarne optreden , en wel ^/g 
van alle sterfgevallen bij tandextracties. Waarom nu juist in bepaalde 
gevallen , ondanks alle voorzorgsmaatregelen , de narcose schadelijk 
is en in andere niet , bleef tot dusverre onbekend. Dit verklaart , 
dat naar locaal verdoovende en tevens onschadelijke middelen gezocht 
werd. Werden vroeger de zenuwstammen samengedrukt (moore) , de 
extremiteiten afgesnoerd (theden) , bracht de locale verkoeling door 
ijs en zout (arnott 1852), de bevriezing door verstuiving van aether 
(richardson 1866) , aethylchloride en broomaethyl alreeds betere re- 
sultaten , door de onderhuidsche inspuiting van cocaïne met het door 
PRAVAZ in 1853 uitgevonden subcutane injectiespuitje, was verder 
eene belangrijke aanwinst verkregen. Toch was deze methode in 
sommige gevallen niet zonder ernstige gevaren , al werd het cocaïne 
(indruppelmethode) onmisbaar voor operaties van het oog en van 
slijmvliezen ; toen dus aan liebreich door proeven op dieren gebleken 
was , dat subcutane injectie zelfs van eenvoudig gedistilleerd water 
gevoelloosheid teweeg kan brengen , construeerde sciileich hierop , 
het thema verder uitspinnende , zijne methode. Hij vond , dat de 
werkzaamheid van cocaïne door verdunning en door toevoeging van 
keukenzout-oplossing belangrijk verhoogd werd. Met zijn injectie- 
vloeistof maakte hij , waar dit noodig is , zonder eenig gevaar een kunst- 
matige zwelling (oedeem) , in wier gebied totale anaesthesie ontstaat. 
De kunstmatige bloedeloosheid werd in 1873 door esmarch als 
methode gepubliceerd. Het was ten allen tijde het streven der chirurgie 
geweest om veel bloedverlies te voorkomen. Het opereeren geschiedde 
zoo snel mogelijk (b. v. een femur-exarticulatie in een bepaald minimum 
secunden) , en men trachtte de bloeding te beheerschen door tusschen 
hart en wond te drukken , hetzij met de vingers (digitale compressie) 
of met apparaten, of door extreme gewrichtsbuigingen. Esmarch 
kwam op de gedachte om het te opereeren gebied tijdelijk bloedeloos 
te maken en daardoor tevens prophylactisch het bloed te besparen ; 
zal bijvoorbeeld aan een been geopereerd worden, dan begint men 
de teenen met een elastisch windsel te omzwachtelen en drpft 
zoodoende , al verder gaande , het bloed uit het been naar het lichaam 
toe ; hierop wordt het been boven den zwachtel terdege orasnoerd , 
de zwachtel verwijderd en in het bloedelooze gebied geopereerd. Na 
