304 
UTi GENEESKUNDE DER LAATSTE JAREN. 
de operatie , na het , zoo noodig , (door antiseptische of aseptische 
vloeistoffen of poeders [b. v. jodoform]) reinigen der wond en de 
onderbinding der doorsneden (slagaderen), wordt dan het bloed 
weder voorzichtig in het been toegelaten ; wanneer het blijkt dat geen 
arteries meer spuiten , dus nog onderbonden (of ook wel eenige malen 
om hun lengteas gedraaid [torsie]) hadden moeten worden , wordt de 
wond volgens de nadere regelen van de kunst al of niet gesloten of 
gedraineerd (chassaignac) en verbonden. 
Zoo is het, door pijn , ettering en bloeding in verreweg de meeste 
gevallen te elimineeren, mogelijk geworden met zeer groote zekerheid 
en zonder zich te haasten belangrijke operaties uit te voeren en 
veel te behouden, wat vroeger geamputeerd moest worden (conservatieve 
chirurgie). Wij kunnen uit den aard der zaak hier niet in bijzonderheden 
afdalen , doch wijzen slechts op de zegenryke operaties van de buikholte 
(laparotomie) , het wegnemen van geheele stukken zieken darm, het plaat- 
sen van een verder gelegen stuk darm in de maag (gastroenterostomie) 
(billroth 1881), het opereeren van nier- (simon 1869) engalwegen, 
enz. , noemen slechts het openen der borstholte , de operaties aan 
longen en aan hart en de trepanatie , het openen der schedelholte 
met de operatieve ingrij pingen aan de hersenen , het openen der wervel- 
kolom bij sommige ziekten van het ruggemerg (druk op het rugge- 
merg door ziekte en door breuk van wervels of door gezwellen). 
Het is hier de plaats kortelijk de leer van de hersenlocalisaties te 
gedenken. In 1861 had broca door klinische (aan het ziekbed) en 
pathologisch-anatomische observaties aangetoond dat de functie van 
het spreken gebonden is aan de integriteit, aan het normaal zijn van 
een klein nauwkeurig gelocaliseerd hersengedeelte. Door jackson, maar 
voornamelyk door de proeven op dieren van hitzig en fritscii (1870) 
en van eerrier, werd vastgesteld dat ook de beweging van spieren 
en spiergroepen in verband staat met , gelocaliseerd is op zeer be- 
paalde gedeelten van de oppervlakte, de schors, der groote hersenen. 
Gaandeweg werd dit voor den mensch ook vastgesteld en exner 
sprak als weldra algemeen geldende regel uit : dat het ziek worden 
van bepaalde plekken der hersenschors zeer scherp gelocaliseerde 
krampachtige of verlammingsverschijnselen in het gelaat of in 'de lede- 
maten ten gevolge had. Door nu nauwkeurig de verschpnselen waar 
te nemen en te interpreteeren moest het kunnen gelukken , door 
operatief ingrijpen een etterophooping of een gezwel van de hersenen 
te verwijderen. Proeven op dieren, waarbij vooral die van von guduen 
