366 
DE GENEESKUNDE DER LAATSTE JAREN. 
Een andere merkwaardige methode berust nog op het streven om 
den invloed der levenssappen en weefsels op het organisme te leeren 
kennen , namelijk het toedienen van organen of extracten daarvan 
(organotherapie). Bekend is bij voorbeeld hoezeer het sap van de 
schildklier, thyreoïdea, op het geheele organisme inwerkt, waarom- 
trent wij naar een opstel in den laatsten jaargang van het Album 
kunnen verwijzen. 
Niet alleen in de tot het plantenrpk behoorende bacteriën en andere 
schimmels heeft men ziekte verwekkende agentia gevonden, ook het 
dierenrijk (wormen , oxyuris , taenia , trichina , enz.) levert voor het 
organisme, door invasie, vijandelyke invloeden. Afzonderlijk vermeld 
zij de ontdekking dat sporozoën malaria en dergelijke moeraskoortsen 
verwekken , waarbij de deelingsperiode van de parasieten samenhangt 
met de koortsaanvallen (tertiana, quartana, golgi ; perniciosa, mar- 
chiafava). De overbrenging op den mensch geschiedt door Anopheles, 
een muggesoort , door middel van hare geïnfecteerde speekselklieren. 
Na 12 — 14 dagen hebben de plasmodiën zich zoodanig vermeerderd, 
dat koorts ontstaat: men vindt dan de parasieten in hun deelings- 
stadia in het bloed. Als middel tegen malaria in het algemeen behooren 
moerassen en staande wateren , waaruit de muggen te voorschijn 
komen , te worden droog gelegd , prophylactisch moet men na zons- 
ondergang niet ongesluierd of zonder handschoenen in de buitenlucht 
komen en door gaas beletten dat de mug de woningen binnendringt, 
terwijl tegen de ziekte zelf chinine wordt voorgeschreven , waardoor 
de parasieten in het bloed worden gedood. 
Overal zien wij dus een vlijtig zoeken , wikken en wegen , over 
een gebied dat zoo uitgestrekt is , dat de ruimte , waarop wp voor 
dit artikel billijkerwijze aanspraak mogen maken , niet meer toelaat 
dan het overige veld als in vogelvlucht de revue te laten passeeren. 
Wij vermelden dus slechts hoe de therapie van het strottenhoofd is 
vooruitgegaan (in 1825 gebruikte cagniard de la tour reeds een 
keelspiegel , in 1854 bekeek de zanger garcia zijn eigen strottenhoofd, 
waarna czermak in 1858 de laryngoscopie invoerde en von bruns in 
1862 voor het eerst een polyp door uitsnijding verwyderde) , hoe de 
oogheelkunde groote vorderingen maakte door von helmholtz’s uit- 
vinding in 1851 van den oogspiegel, waardoor het raenschelijke net- 
vlies als een uitlooper der hersenen bezichtigd kon worden , door de 
verbeterde methoden van het oogonderzoek (donders, zeuender. 
