368 
DE GENEESKUNDE DER LAATSTE JAREN. 
Bekend is de invloed van lombroso’s , wel te ver getrokken , leer van 
den geboren misdadiger op het ontstaan der moderne crimineele 
anthropologie. Op neurologisch gebied valt vooral in het oog de 
methodische behandeling van de zoogenaamde functioneele hysterie , 
neurasthenie , enz. zoowel als van organische zenuwziekten (weir-mit- 
CHELL, BEARD, charcot) , de toepassing der electriciteit voor diagnose, 
prognose (voorspelling) en therapie, de hypnose (braid 1841) en sug- 
gestie , het vraagstuk van de geestelijke overlading in het bizonder 
der schooljeugd, de studie der door ongelukken ontstane zenuw- 
ziekten , de mikroskopische onderzoekingen omtrent de veranderingen in 
de zoogenaamd functioneel aangedane zenuwcel, de localisatie-leer , 
de experimenteele psychologie, enz. Van groot gewicht is voorts de 
waarschuwende stem der neurologen tegen geslachtsziekten , wegens 
het gevonden verband tusschen een reeks van ruggemergsziekten en 
syphilitische infectie (erb); de meeste psychiaters zijn overtuigd dat 
lues (syphilis) en alcohol hunne gestichten helpen vullen en van 
grooten invloed zijn op de degeneratie van het menschengeslacht , 
en de overtuiging breekt zich baan, dat ook een groot aantal der 
gynaecologische ziekten verklaard kan worden door lang vergeten zon- 
den der mannen. Zoo ergens, dan is hier de prophylaxe op haar plaats ! 
Alles omvattend wat verder nog met ’s menschen welzijn in ver- 
band kan staan, is de hygiëne, waaraan de naam van von petten- 
KOFER onafscheidelijk verbonden is. De hygiëne toch bemoeit zich 
met de resultaten der veeartsenijkunde , het drinkwater , de arbeidors- 
gezondheid , de verzekering tegen ziekte en ongevallen , de school met 
hare vacanties , schoolbaden , schoolbanken , schoolartsen en overlading , 
de kookscholen , vaccinatie , levensmiddelen (voit) , kleeding , woning , 
stand van het grondwater, ventilatie , verwarming , verlichting , het 
verwijderen en onschadelijk maken der afvalproducten, meteorologie, 
ziekenverpleging , lijkschouwing, grafplaatsen , abattoirs, markten, des- 
infectie van schepen , en stelt zich te weer tegen naderende epidemieën. 
De fundamenteele spreuk van den medicus is non nocere y niet 
schaden : het heil van den zieke geldt als hoogste wet , aegroti salus 
suprema lex. Boven het medische weten en kunnen moet het ver- 
trouwen van den zieke worden verkregen en bevestigd. Elk geval 
behoort als een wetenschappelyk probleem te worden bestudeerd ; 
de gezondheid van eiken staatsburger toch is een vraagstuk van 
algemeen nut. 
Apeldoorn, Augustus 1902. 
