28 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
di*aad en de chromosomen zelven {PubUcations of the Vniversiiy of Pen nsylvania ^ 
Vol. II N". 2, 1901, blz. 176). d. v. 
Fossiele bacteriën. — Dat het ontstaan der steenkolen niet zonder de mede- 
werking van bacteriën geschied is, zal iedereen thans wel toegeven. Maar een 
andere vi*aag is het, om die bacteriën te vinden en hun zichtbare eigenschappen 
te leeren kennen. Deze vraag is onlangs opgelost door Renault, die in dunne, 
door slijpen verkregen, doorschijnende pi*aepai*aten van steenkolen de bekende 
typen van onze tegenwoordige bacteriën en hunne koloniën terugvond. Zij zijn 
nu eens staafvormig (BaciUus permienslt) , dan weer korrelig (5. coUectujs) en niet 
zelden vei*takt {B. gramma en Anthracomyces canallensis). Men vindt ze voornamelijk 
in de fossiele plantendeelen en kan in deze zelfs hier en daar de plekken uit- 
kiezen, waar men de meeste kans heeft microben aan te treffen. Behalve 
bacteriën \ond Renault daar ook de overblijfselen van infusoriën. tot nu toe 
nog niet fossiel bekend. {La Nature, 21 Déc. 1901, blz. 43.) d. v. 
PHYSIOLOGIE. 
Oorzaken en beteekenis der rechtshandigheid. — Louis bolk constateert 
dat de dextromanie een specifiek menschelijke eigenschap is. Alleen de mensch is 
rechtshandig. Cunningham verklaart, op grond van onderzoekingen in den 
zoölogischen tuin van Edinburgh, dat hem noch bij oi*ang of chimpanzee, noch 
bij een der lagere apen ooit iets gebleken is van eene bevoori*echting der rechter 
extremiteit boven de linker, De dextromanie is een univei'seel verschijnsel. In 
geïllustreerde ethnographische en anthropologische werken ziet men hoe de in- 
boorling van Centi-aal-Afrika met den rechtei*arm de speer werpt, dat de 
Samoeesche schoone zich met de rechterhand bloemen in het haar schikt ; de 
Vuurlandsche ti*acht zich, als de Knidische Venus, met de rechterhand te bedek- 
ken; de Europeaan groet met de rechterhand. De oudst bekende producten van 
menschelijke kunst, twee stukken van horens van het reeds in voorhistorischen 
tijd uitgestoi'ven reuzenhert , vertoonen , gegrift door een nog ongeoefende hand , 
o. a. een man, dragende op den rechtei*schouder een knods, die hij met de rechter- 
hand omvat; en een man, die met de linkerhand den staart van een oeros om- 
grijpt, terwijl zijn rechterhand den silex, het bekende vuui*steenen wapen uit 
de steenperiode, omklemt. 
Eerst de mensch had door zijn opgerichten gang de vooi*ste of bovenste extre- 
miteiten vrij gekregen; zoodi*a zij niet meer dienden voor steun- en locomotie- 
apparaten, gelijk bij alle lagere dieren, verviel het motief waardoor de functio- 
neele isodynamie wordt onderhouden; zoodi*a zij tot grijporganen vervormd w-aren, 
zoodra zij dus in hunne verrichtingen onafhankelijk van elkander en van de 
beide achtei*ste ledematen zijn geworden, ontstond de mogelijkheid dat aan één 
dezer beiden een hooger en intensiever functie kon worden toebedeeld. 
