30 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
waarin van een voorkeur van den rechterarm niets blijkt en waaruit het argu- 
ment van de opvoeding als oorzaak van de rechtshandigheid geput wordt, blijven 
dus buiten beschouwing, omdat die bewegingen nog buiten de schors omgaan, 
nog niet door de schoi-s beheerscht, geleid woi'den ; omdat het nog reflectorische 
bewegingen zijn die tot stand komen langs reflexbanen , wier omkeeringspunt 
ligt in ruggemerg, kleine hersenen of misschien hoogere deelen van den hersen- 
stam, maar nog subcorticaal. Eerst wanneer de schorsfunctie begint, verkrijgen 
de bewegingen haar psychisch karakter; het is dus begrijpelijk dat bij idioten 
geen rechtshandigheid bestaat, want deze is het gevolg van een psychisch proces, 
van eene beslissing en vereischt dus voor haar ontstaan een normaal bewustzijn. 
Bij een normaal kind zal de keuze vallen op die extremiteit, waarvan het centrum 
rijkelijker voedsel ontvangt en waarschijnlijk sneller groeit, dus op de rechter- 
hand waarvan het centrum links in de hersenen ligt; ook zal de fnnctioneele 
hyperaemie, de vermeerderde bloedstoevoer bij functie, gemakkelijker in het links 
gelegen centrum optreden, door de links gunstiger circulatieverhoudingen ; ook zal de 
nabijheid van het links, in de onmiddellijke nabijheid van het schorscentrum 
van arm en hand gelegen spraakcentrum , waarvan de fnnctioneele hyperaemie 
zich alreeds gedeeltelijk uitbreidt over het centrum voor rechterarm en rechter- 
hand, mede van invloed zijn bij de beslissing ten gunste van het gebruik van 
de rechterhand. 
De variabiliteit van het aortasysteem kan een inwendige oorzaak vormen, waar- 
door de gunstiger circulatieverhoudingen links niet tot ontwikkeling komen, 
evenals uitwendige momenten, b.v. druk op de linker carotis communis door de 
schildklierkwab, of op de carotis sinistra interna door plaatselijk gezwollen lymph- 
klieren, enz. Bevinden zich nu door een dezer oorzaken de beide hernispheren 
onder even gunstige voorwaarden , dan is voor het zich ontwikkelende kind de 
aanleiding weggevallen waardoor zijne keuze tusschen beide ledematen bepaald 
wordt, het blijft weifelen tusschen beide, en wordt wat men noemt ambidexter. 
Door de opvoeding is van zulk een ambidexter een rechtshandig individu te maken. 
Zooals de rechtshandigheid ontstaat ten gevolge van gunstiger circulatorische 
verhoudingen der linker hersenhelft, zoo ontstaat de linkshandigheid door gun- 
stiger circulatorische verhoudingen der rechter hemispheer. Doch dit laatste kan 
nimmer het geval zijn bij noi*male ontwikkeling, kan slechts tot stand komen 
wanneer het normale beeld der vaatvertakking gestoord of de circulatie in de 
linkerhelft bemoeilijkt is. Linkshandigheid moet ten slotte dus kunnen worden 
teruggevoerd tot een vaatanomalie of circulatiestoornis. In dat opzicht is merk- 
waardig de vaatvariatie, bekend als dysphagia lusoria, waarbij de rechter arteria 
subclavia niet uit de anonyma, doch uit het begin van de aorta descendens ont- 
springt en achter den slokdarm om naar rechts, dus langs een omweg, naar 
de rechter extremiteit loopt, waarbij zeer dikwijls linkshandigheid voorkomt: 
de rechterhelft der hersenen komt door de hierbij bestaande torsie van den arcus 
