34 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
niet raadzaam zou zijn in het vervolg twee middellijnen te onderscheiden: ééne 
die de planeet voorstelt zooals zij des nachts wordt gezien en waarvan gebruik 
zou worden gemaakt bij het opstellen van ephemeriden ^ bij waarnemingen satellie- 
ten betreffende; enz., de andere die de spheroide voorstelt zooals zij is en die 
gelden zou als grondslag bij beschouwingen aangaande de gedaante en de samen- 
stelling der planeet. 
De absolute hoofdafmetingen der planeet zijn dan gereduceerd tot den af- 
stand 5.20 : 
Aequatoriale middellijn — 37". 646 = 141.950 K.M. ; 
Polaire „ = 35".222 132.810 K.M.; 
Afplatting 1 : 15.53; 
Massa (naar newcomb) = 1 : 1047.35; 
Densiteit == 1.35. v. d. v. 
NATUURKUNDE. 
De coherer. — Iedereen kent het eenvoudige toestelletje, dat nog steeds bij 
zijn engelschen naam genoemd wordt, al trachten ook de Duitschers het woord 
„Fritter” ingang te doen vinden; en ook iedereen (misschien met eenige uitzon- 
deringen) weet, dat het een der hoofdorganen is in de draadlooze telegraaf 
van Marconi. In hoofdzaak bestaat het uit veel of weinig in losse aanraking 
zich bevindende metaalstukjes , die onder bestraling met elektrische golven een 
geringeren elektrischen geleidingsweerstand hebben dan in onbestraalden toestand. 
In den laatsten tijd is het echter gebleken, door proeven van bose, guthe, 
MA.RX en anderen, dat de bestraling somtijds ook het omgekeerde gevolg kan 
hebben, n. 1. van den weerstand te vergrooten. Er zijn coherers gemaakt van 
verschillende metalen, die. al naar gelang van omstandigheden, nu eens de 
eene dan weêr de andere eigenschap vertoonen. Maar er zijn ook bepaalde „anti- 
coherers” gevonden, die steeds de negatieve eigenschap bezitten. Zulk een toestel 
is de scHaFER’sche plaat, die eenvoudig bestaat uit een dunnen zilverspiegel op 
glas, waarin fijne krassen zijn gemaakt. De gevoeligheid van deze plaat voor 
elektrische golven maakt ze ook zeer geschikt voor vonkentelegrafie ; men heeft 
met haar hulp signalen overgebracht tot op 95 kilometer afstand. 
Vormt men uit 2 of 3 elementen, een telefoon en de plaat een stroomkring, 
dan hoort men in den telefoon een rhythmisch geruisch en ziet men met het 
mikroskoop , dat zich in de krassen van de plaat kleine zilverdeeltjes trillend be- 
wegen. De zilverlaag is door de spleet niet volledig doorsneden, maar deze blijkt 
nog door kleine adertjes en boompjes overbrugd te zijn. Wordt de spleet elek- 
trisch bestraald, dan verdwijnen deze bruggetjes, om, na het ophouden der be- 
straling, op een andere plaats weêr voor den dag te komen. De toon in den 
telefoon wordt bij de bestraling anders en hangt af van de trillingss nel heid van 
