70 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD* 
AARDKUNDE. 
Martinique. — Dit thans zwaar geteisterde eiland is van vulcanischen oor- 
sprong en wordt in zijn geheele lengte doorsneden door een bergkam, waarvan 
de Pelée ter hoogte van 1350 M. de grootste verheffing *is. Het heeft herhaalde- 
lijk te lijden gehad van aardbevingen, het ergste van die van 11 Jan. 1839, die 
de stad Fort-de-France bijna geheel verwoestte. In 1851, tijdens de laatste uit- 
barsting van de Pelée, ontstonden twee kraters, waai’uit groote massa’s slijk en 
asch ontlast werden. Sedert had de vulkaan niet gewerkt. 
De eerste voorteekenen van de jongste geweldige werkingen werden 27 April 
waargenomen, die in den nacht van 3 op 4 Mei door de eerste uitbarsting ge- 
volgd werd, hoofdzakelijk bestaande uit rook en asch. Op 5 Mei, ’s namiddags 
3 uur, ontlastte zich een stroom van gloeiend slijk, die in het dal van de Witte 
rivier afdaalde en veel verwoesting aanrichtte. Toen kwam op 7 Mei de gewel- 
dige eruptie die in minder dan éene minuut St. Pierre overdekte met gloeiende 
lava en stortbuien van heete asch en kokend water. 
Hoe velen omgekomen zijn, niet alleen in de totaal verwoeste stad met ± 
30.000 inwoners, doch ook in de naaste omgeving, zal wel nooit nauwkeurig 
bekend worden. Tot in Fort-de-France toe, 20 KM. van St. Pierre, kwam de 
asch neer. 
Men spreekt nog altijd van Pompeji, doch die ramp kwam niet zóo onverwacht 
en van de 12.000 inwoners zijn naar raming niet meer dan ^/go omgekomen. 
{La Nature^ 17 Mai 1902). R. s. tj. m. 
Gemiddelde dichtheid der aarde. — Ricuarz en menzel hebben nieuwe 
onderzoekingen ingesteld ter bepaling van de constante der zwaartekracht en van 
de gemiddelde dichtheid der aarde. Voor de laatste hebben zij 5.50 gevonden, 
een waarde vrij gelijk aan ’t geen daarvoor in de laatste jaren werd verkregen. 
De voornaamste tot dusverre berekende waarden zijn de volgende; 
CAVENDISH (torsie-balans) 5,45 
REICH — 5,49 en 5,58 
BAILY — 5,67 
CORNU en BAILLE — 5,56 en 5,50 
JOLLY (langarmige weegschaal) 5,69 
WILSING (slinger) 5,57 
POYNTING (weegschaal) 5,49 
BOls (torsie-balans) • 5,52 
RICHARZ en MENZEL ' 5,50. 
De overeenstemming is vrij bevredigend. 
Maximum: 5,69, minimum 5,45. Gemiddelde uit alle bepalingen: 5,547. {Rev. 
scient., 17 Mai 1902.) R. s. XJ. M. 
