BeSCH&YVING VAN DE BoOMEN, I BoEK, 
Evgcntlij- 
U brfl-hrij- 
ving van 
deeze 
{aan. 
Bloemen , 
doch zon- 
der Viucht 
Vaam cc- 
ming. 
Aanwin- 
ning. 
Acacia 
Arabtca: 
jimeric*- 
f03 
Rotundifo 
Ha Spins- 
Jijima: 
fnoeying te bcetcr Hout zetten , en te fterker groeyen 
mogtcn,om zoo de cerfre /fO«rcrfdaar'tvoornament-> 
lijk aan legtj tc vcrzcckcrdcr te mogen doorkomen. 
Dc Acacia major , of groote Acacia, van welke 
Yoort ik binnen Parijs , in des Konings Hof, Boomcn 
heb gezien , welke bercykten de hoogte eens grootcn 
Ptercbooms , k van een harder aart, en geeft een tamc- 
Üjk-grootc, witte, opftaandc Bloem; 'm welker midden 
men een gcclc plek ziet ," met kleync groene ftrecpjens 
door-lopen, gcmccnclijk neerwaarts hangende aan korte 
bruyne )/ff//jc«/,dievaH dc£nme« niet zeer ongelijk. 
Tien , twintig , 'en noch meer der zelvcr zitten tros- 
wijzc necvens en boven malkander aan de gedagte hare 
jrceltjcns tc zamen gevoegd. De Penltjcns, op de aarde 
neervallende , zijn ontrent een kleync vinger lang, met 
bleck-bruyn Zaad. Dc Talken zijn uyt den afch- 
grauwen bruynachtig, inwendig vervuld met een groot 
voos pit, of'marg: ook voorzien met veelc korte, 
onder breede, boven fpitzc en fteekendc Doornen, uyt- 
wendig van dezelve verwc: aan welke Talken, nu uyt 
de ecne, dan uyt de andere zijde, boven den anderen, 
veelc tamelijk-langccnbleck-roodvcrwige tcedere fteett- 
jwy grocyen ; vercierd met fchoone bladcrtjcns, altijd 
twee en twee regt tecgens over malkander, ruftende 
op zeer korte fieeltjens ; doch voor aan eyndigende 
alleen mat een ; 'van een aangename blcek-groene cou- 
leur , onder wat blcekcr, niet blinkende, langwerpig- 
rond, zoo lang als 't lid van een vinger, of wac meer; 
ruym een vinger breed, aan dc randen effen en flecht: 
ftaan ftcevig , zijn zacht; achter- en vooraan ftomp- 
rond toelopende. Wanneer men ze in dc Mond 
lenauwd, hebben ze wcynig fmaak , doch zijn zeer tc 
zamcn-trckkcndc. Jn 't midden ziet men een regt- 
doorgaande Adertje , waar uyt verfcheyde andere zeer 
teedcre , van een blccke verwe , opwaarts ter zijden 
voortkomen. 
Zij beminnen een zandige goede grond , door- 
mengd met een weynig twee -jarige Paerdemift en 
Veen-aarde; eenopenc, warme, vrye, luchtige, wel 
ter Zon g'clccgene plaats, cn recdehjk veel water. Als 
ze groot geworden zijn , gecven zc in deeze Gewcftcn 
wel Bloemen, gelijk alreeds gezegt is, maar noyt cenig 
rijp Zaad. Ecne van deeze foort , alhoewel ma3r zes 
voeren hoog , heeft in de Maand Jhhihs des [aars 
1677. in mijnen Hol binnen Grocnmgen voort-gebsagt 
agtentwintig Bloem-trojfen. Groote koude konnenze 
uytfhan : blijven ook wel cenigc [aren lang infland,dc 
gehcelc li'mters door, alsze warm gezet, cn voor alle 
200 Ooftc- als Noorde-winden bewaard werden : inzon- 
derheyd wanneer zc wel geworteld, en een goede duym 
dik geworden zijn : doch men moctzc op dc Wortel 
genoegzaam bedekken met Turf-mul : echter vriezen 
zc in felle Winters noch wel dood ; of lijden ten min- 
ftcn groot gevaar van tc zullen veritervcn. Men moet 
ze ook 's Winters zoo lang binnens huys bewaren , cn 
met niet tc veel water onderhouden , tot dat ze hoog 
cn fterk genoeg zijn, om, huy ten gefield , de Winter- 
koude te konncn verdragen : anders zouden ze , noch 
jong cn niet dik genoeg zijnde, door een ftrenge vorfi 
ligtclijk verderven. 
Men kan haar aanwinnen , niet alleen door.ZW, 
uyt hcete of warme Landen herwaarts gebragt , het 
welke men met een afgaande Maan van May in een Pot 
hol cn een vinger-breed diep moet zayen in dc boven- 
gedagtc grond , maar ook door hare de aarde door- 
borende cn zeer voort-lopende Scheuten uyt dcWortelen; 
welke men, met een afneemcndcMaan in-^n'/,van de 
oude alkhcyd, cn verplant. 
Dc Acacia Ara«ica-,ot" Arabifche Acacia: Aca- 
cia Americana , of 7 Acacia uyt America: Acacia 
rotunditolia spi nos iss im a , of ^eer Doornige rond- 
gebUderde Acacia : Acacia erutescens non spi- 
nosa , of Struvellige Acacia zonder Doornen : Aca- 
cia cornigera , of Acacia met Hoornen , en Aca- 
5* 
cia rubra ArRiCANA , of Africaanfche Acacia 
Fr ut «filmt 
rosachtige bladeren en witte Doornen, beminnen ccven >"">$!><»<>[*■' 
Cormgera : 
Aftuana. 
dezelve aarde , grond, water cn plaats , als dn.Egypti- 
fchc Acacia , van welke wij nu hebben gefproken. 
Willen ook, in dc Winrcr-tijd,op dezelve wijze waar- 
genomen zijn. Konnen f gelijk veel meer andere zoo 
-Boom-ge waffen als Planten) op de volgende wijze door 
Zaad aangewonnen worden* 
Neem een Pot , gevuld met de bovcn-befchrccvcnc 
aardt : leg' er uw Zaad in , ter diepte van een vinger 
breed , ontrent 't laatfte van Februarins , of 't begin 
van Afacrt , met een afgaande Maan. Is 't met een 
harde Schaal omkleed, zoo (hij, of vijl, mcteenMcs 
of ander gercedfehap , eerfl dezelve zoo lang, tot dat 
aan bcyde de zijden in dc lengte , defgelijks onder cn 
boven, een tamcüjk-ronde opening (na gcleegcntheyd 
van dc grootte des Zaads) is gekomen : doch men 
moet wel toezien , dat de inw endige Korl niet werde 
geraakt, ofnict dc minftc fchade koome te lijden. Zet 
dan uwe Pot op wat z#nd , gclegt boven op dc Yzcre 
Oven , en ftook in dezelve vuur, niet te fterk, en el- 
ke dag op dezelve maat van warmte , dc ecne tijd niet 
hcetcr als dc andere. Voorzie het dan met een matige 
vochrigheyd van Rccgcn-watcr , vooral niet teveel, 
cn lauw gemaakt : zoo zal't zwellen , zonder tc ver- 
derven , en binnen wcynige wecken voor den dag ko- 
men. In den Oven moet men ieder dag, een of twee- 
maal , na dat het meer of min koud is, vuur ftoken , 
tot in 't laatfte van Afacrt-: ondertuflehen cevcnwcl 
zet men, bij goede warme dagen f midden op den dag 
de venteers zomtijds een uur drie of vier open , op dat 
't nicuwlijks opgekoomenc allenxjcns zich een weynig 
tot de Lucht mogt gewennen. 
Neem daar na de Pot , ftcl zc in een Zonnebal^, in 
warme Pacrdemift (gelijk onder de Acacia -fAz^pria 
gezegt is) en begiet ze zomtijds, als de aarde droog 
fchijnt , een weynig met Zalpee ter-wat er , daar men 
bij gedaan heeft 't Reegen-water , waar in Schapenmilt 
cn Duyvcn-drek gèwcykt is, gelijk wij bij dc Oranje- 
boom hebben aangeteekend , en hier na bij dc Guana- 
banus , of Wejfchenboom , ook noch aangewcezen zal 
worden. Vermitszc hier door een krachtig voedsel 
genieten, zoo zullen ze voorfpocdig aangroeyen : blij- 
ven ook hier door vrij en onbcfchadi'gd van allcrley 
Ongedieit. 
De Acacia Americana , waar van 't Zaad 
Aanwij- 
zingvan de 
manier, 
hoe men 
deeze Boo- 
mcn 
uyt haar 
Zaad. 
t Jaar iC^cT. 
5<j. toegezonden is door Caro 
mij . 
lus de - 
GlVRY tc Amfierdam , heeft niet alleen Anno 1 66 ^. 1 
in mijnen Thuyn binnen Groeningen Bloemen, eerft 
bleek , daar na van een gcele verwe , maar ook kleyne 
Peulen voortgebragt ; doch daar in geen volkomen 
Zaad. Dit is 't Zelve Gewas , 't welk te Romen , in 
den Hof van de Kardinaal Odoardus Farnesius 
Anno 11515., cn naderhand in noch andere Jaren , 
heeft gebheyd ; volgens 't verhaal van Toeias Aldi- 
nus. Deeze Boom, gelijk de mijne, was voortgeko- 
men van Zaad, uyt America gezonden. 
Hij fchiet op , uyt een tamelijk fterke , rctjt neer- 
gaande , in veelc zijdc-takken verdeelde cn'bruyn- 
verwigc Wortel , van natnren in fijne geboorte-plaats 
ter hoogte van agttien , twintig , vierentwintig , cn 
noch meerder voeten. Heeft een grauwe Bafi , cn 
daar onder een hard , wit Hotit , zonder ccnige reuk 
of fmaak: inwendig is een zwartachtig Pit , of Marg. 
Boven is de Stam verdeeld in vcele onordentlijk-gc- 
plaatfte 7^^" 1 van een groen- cn afchgrauwachtige 
verwe, doch, na dc Zon gekeerd, donkcr-roodc , om- 
vangen : waar uyt vcele kleync Takjens groeyen , nu 
uyt dc ecne , dan uyt dc andere zijde boven malkan- 
der, altijd tuffchen of bij twee groote, fterke, fchar- 
pc en witachtige Doornen uytfehictende. Dcczc Tab- 
jens ftaan als die aan de Pilix , of l r aren. Houden in 
haar getal een ongelijke orde , en zijn voorzien met 
bladerto , gedurig voortkomende twee cn twee , regt 
rcegens 
Befthrij- 
vingvan 
dit Gewas. 
