N 
A U 
W K 
E 
U R I 
G E 
B E 
s c 
H 
R 
Y V 
I N G 
D 
E 
R 
G E 
W 
A 
S S 
E N 
A 
L 
s 
BOOMEN, HEESTERS, KRUYDEN, 
BLOEMEN. 
EERSTE BOEK; 
van de 
B O O M E N. 
Onjiemee- 
ne Appel- 
boom , 
Genoemd 
Malus f# 
I HOOFDSTUK. 
APPELBOOM. 
eeze Boom is onderons elk ge- 
noeg bekend : In 't Latijn ge- 
noemd Malus, of Pomus: 
In 't Hoogduytfch Apffel t 
baum : In 't Franfch Pom- 
mier : In 't Italiaanfch Po- 
MARO. 
Men vind'er meenigerley Soor- 
ten van; voornamcntlijk in dec- 
ze koude Landen , welke de heete Gewcftcn hier in 
verre te boven gaan : gelijk dezelve daar tecgens met 
hare Oranjes , Citroenen , Vijftm , Amandelen, en meer 
diergelijke boom-vruchten de onfc overtreffen: Op 
dat alzoo allerwecgen bekend wierd de noyt genoeg 
gepreczene goedertieren hcyd des Hecrcn; die ieder Land 
na zijnen aart overvfoediglijk voorziet van zulke Gewaf- 
fen , als de menfehen noodwendig of dienftig zijn. 
Wij achten derhalvcn onnodig , van al de verfchcy- 
denheeden dei* Appclboomen in 't bijzonder te hande- 
len : Alleenlijk zal ik wat wijdlopig ipreeken van eene 
Soort, weegens zijne ongcmccnhcyd , welke zcedert 
vijftien jaren mijne zorge onderworpen is geweeft : 
Dezelve word gchccten^/.i/«i pumiLi fiore direns; of, 
lage Appelboom zonder Bioeyzel; en met recht : want 
ieder jaar geeft hij, gelijk andere Boomen , vrucht uyt mihflort 
zijn Knop , doch zonder Bloem : welke Vrucht in e " T '»' i 
't begin van Auguflia zijne volkomenc rijpheyd heeft; jf' ' c a f e 
is zerp van (maak , cn gemeenlijk zonder cc'nigc kor 7 boom aan.' 
len. De Boom grocyd niet boven zes , zeevcn of agt d " bloej- 
voetcn hoog , gelijk de Splteteltng , of S. Jans-ap- Icl ' 
pelboom -. Krijgt in April op elk nicuwüjks-uitgeko- 
men vruchtje vijf groene bladertjens; welke daar na, 
als de vrucht grootcr werd, verminde-ren. De Vrucht 
zelfs is kleyn ; niet geheel rond, maar hoekig; kort, 
en dikachtig : in 't cerft donkcr-grocn-vcrwig ; maar 
daar na trekkende na 't geel, of blcek-groen. 
Deeze Boom bemind een goede gemcirte grond. Bcrigt v M 
Indien dezelve kleyig of zandig is , moet zc, drie dequeking 
voeten in 't rond , met oude Koemift cn goede aarde, 
ter decgc door malkander gemengd , getempert; daar ' 
na de Boom , met d'afnccmcnde Maan in Novem- 
ber, of in 't begin van M.iert, 's voormiddags geplant, 
en dikmaal met water begoten werden : Want hij 
begeerd van naturen een vochtige plaats, veel reegen, 
en genoeglame vcttighcyd: wil ook geerne nu en dan 
men fc hen-water op zijn wortel hebben ; iuzonder- 
heyd als hij ecnige jaren geftaan heeft, cn wel gewor- 
teld is ; vermits hij daar door zeer verquikt werd , 
ook bevrijd blijft van Mieren en ander Ongcdiert , na- 
declig voor 't blocyzcl. Door fterke winden , of ftren- 
ge vorft in de winter , werd hij niet ligtelïjk befcha- 
digd. Meteen afgaande Maan in FebrnariHS fnoeyd s^kg* 
« mca 
