LYK.REDEN. 
Maar omme niet verder uit te -weiden , keere ik weder, van Taar mijn vertoog 
tos afgedwaalt. 
Onle nieuwe echtgenoot dan een vrouwe getrouwd hebbende gaf haar de huislörge 
over , en nam op lig dat werk , 't welk hem met allen ernft van de Overheid was 
aanbevolen, om de hope fijner voortfetters niet te leur te ftellen. Terftond bleek het, 
hoe verre hij door fijn vernuft , vaderlijke leeringen , en eigen naarftigheid in defe 
oeffening gevordert was ; waar uit de genen die tot hem quamen geen geringe 
vrucht trokken. 
Dan eens als een Veldheer in een talrijk heirlcger, en dat felf d'aarde te laftig valt, 
onder de Gbwaffen van allerley Geweiten ftaande, gaf hij yder fijnen naam, vaardi- 
ger als eertijds Cyrus fijne Soldaten. Dan eens verklaarde hij hen dcrfelver gefaay, 
opkomft , en groey ; en wat in de aderen en zaden was aan te merken : hoe 't zaad 
van een jaar beft , van twee jaren Hechter , van drie jaren feer flecht , en verder on- 
vruchtbaar , dog het fwaarfte het befte was : Wijders met welk een forge de inheem- 
fche of uitheemfche Planten moeiten gekoefterd werden , hoe men de flaauwe weder 
tot haren voorigen friften ftand moeft brengen : en met welke hulpmiddelen hare won- 
den heelen : dat men de kranke Boomen met Wijndroeffem , en Water , onder een 
gemengelt moeit befproeijen : dat gekookt Lupijne-water den Appelboomen goed deed : 
hoe verders het quaad in tijds was te ftutten, op dat her niet voortkroop, en de weel- 
derigheid der takken te befnoeijen , op dat door die wildheid alle hope niet verloren 
■jperde. 
Somtijds befchrcef hij den aart van yder Plant, deffelfs voortgang, en queekerij : 
welke fchadelijk , of heilfaam , of tot het verdrijven van fiektcns gefchapen was : daar- 
entegen welke 't hart verfrifte , en de oogen verluftigde , en hoe d'ongevoelige Strui- 
ken en Boomen foo gewend en geteugeld konnen werden , dat een Boom fig felven 
buigt en fclnkt naer fijns bouwers willekeur , en foo veele en ioo gioote Vruchten 
voortbrengt , als men wil. Ut 
Hier bij quam de (iloembefchrijving , door de verfcheidenhcid en liefelijkheid van 
duilenderley verwen behaagelijk , famt derfclver welriekendheid , en treffelijke fpecerij 
voortfetting ; alle ' t welke hij fijne raadvragende leerlingen , en vrienden met een (on- 
derlinge bèquaamheid ontvouwde. 
Somtijds was hij befig in 't nalefen der Violen, en Tulpen, waar innc de Natuur 
wonderlijk haar veelverwig fpel fpeelr. Of hij deed fijne toehoorderen na hem ga- 
pen , als hij hen uitleide , wat de Granadille was , die Bloem , uit het einde des We- 
relds herwaarts gevoerd, in welkers Bladeren men fegt dat de werktuigen , met welke 
onfe Saligmaker gepijnt is, ingeprent ftaan. 
Somwijlen hield hij fijne leergierige toehoorderen langer op met het verbeelden van 
de (reffitfle Amerikaanfihe Aloë , en onderrichte hen , "dat dit Gewafch den volkeren 
daar" te lande vlas, naalden, koft, en drank verfchafte : welk Gewafch tot cieraad fij- 
ncs Tuins hem vereerd was van den doorluchtigen Prins Wilhem Frederik , Hartog van 
Holflein , en Ditmarfcb , die onfen faligen amptgenoot groote gunfte had bewefen , toen 
hij in den jare cla Idc XLVI. van fijn Vader tot het befigtigen van dien al de we- 
reld door beroemden Lufthof te, Gottorp was gefonden. Ik fwijge van de waare 
Jalappe, en de wonderlijke Peruviaanfche Plant, van witten en geel- gemengelde'! Bloe- 
me ; welkers kragt , en voortreffelijkheid foo groot gefegt word , dat een enkel drach- 
me van de felve alle quade vochten uit den Ligchame kan vegen. 
'k Laat ftaan het leven de Kruid , 't welk hij feide , dat , foo haaft het van eenes Men- 
fchen hand was aangeraakt, fijne Bladeren inkromp, en met het hoofd en takken voor 
overhuivende den genen, die 't aangeraakt had, eerbied bewees. 
Ik ga voorbij het Polypodium Virginianum , 't welk hij plagt te vertellen , dat van den 
menfchelijken ommegang een affchrik had , en , foo 't met handen aangetaft wierd, 
binnen den tijd van 14 uren verilapte en ftierf. 
* * * * j Ik 
