JOH. MENSINGAES 
Dus verre was hij onder een's anders gefag, en ftrenge tucht geweeft, door welke 
de kindsheid geteugelt word; en dewijl gemeenlijk in dien tijd de jaren , kinderlijke 
vreele , en meefterlijk ontfag niet toelaten der knapen aart te kennen ; hadden fijne Ou- 
ders, toen hij nu wat vrijer leevens- manier begon te krijgen, eenigcn kommer, war 
henen fijn inborft, reeds door leer-yver en gedienlligheid goedbevonden , mogt neigen. 
Maar hunne hope , die fij van hem hadden opgevat , bedroog hen niet , en hij 
veftigde die met wiffe preuven. Sij bevonden nu in korten tijd , dat hij magtig was, 
fijn eigen levens-manier te beheeren, dewijl hij lig matigende door geene irnet be- 
dorven wierd : en 't bleek dag aan dag klaarder , dat hem niets liever was , dan fijn 
hart in de kenniffè der voortreffelijklte dingen op re halen. Met allen vlijt was hij 
daar op uit, dat hij fijner ouderen verwachting mogt voldoen, en hem door de vor- 
dering van fijn verlïand vermaken. Weshalven deed hij binnen en buiten 's huis fijn 
uiterfte beft, op dat hij dagelijks foude toenemen in 't leeren, en rekenlchap van fij- 
nen ledigen tijd weten te geven. 
Ter gefetten tijde woonde hij de Scholen , en hoorplaatfcn , der Hoogleeraren bij , 
voornamcntlijk van fuiken, die de beginflèien der Nature, en oorfaken der dingen 
nafpoorden : defen hing hij gedurig op de fij', en hun mondgefeg aanhoorde hij , 
als Orakelen. 
Hebbende dan niet weinig tijds in hen te hooten doorgebragt, en , onder 't opligt 
van den vermaarden Maarten Schook , voorhencn Profefior der Wijsbegeerte in defe 
Hooge Schole aangevangen, en met toejuiching der aanhoordcren beweerd eenen Ke- 
denftrijd over de Turven , achter welke hij feer veele toegiften , wegens de vremfte en 
uitgelefenfte Planten en Struiken bijgevoegd had, betoonde hij meteen openbaren blijk 
fijns verftands , hoe verre hij nu in die oeffeningen gevorderr was. Ook wendde de 
Vader, dewelke defen fijnen Sone, foo God wilde, tot fijnen navolger gefchikt had, 
t'huis alle middelen aan , omme hem tot het nayveren van fijn waardigheid aan te 
fetten. 
Onder de Lauwer- en Rofengaardcn , bij de Violen en Tulpen , bij de finlijke en 
vermakelijke Bloembedden , die als feer waardige tafcreelen bloot lagen, redeneerde hij 
met hem ; welk een geeftrijken werk het fij de leering van 't kennen der Boomen , en 
befchrijven der tuinen voort te queeken : hoe wel eer voortreffelijke perfoonaadjes bij 
de Romeinen met geen. mind'ren forg gewoon waren de faden te handelen, als 't .krijg- 
voeren,, met defelve naarftigheid de Akkers te fchikken, als de Legers, 't Welk van- 
neer de Vader fijnen Soon had ingeprent , onderwees hij hem, in ichaduwrijke boom- 
galerijen , hoe een Tuin moet aangelegt werden , na de Natuur van den grond , en 
hoe'er opmerking paft bij 't onderfcheiden van den aart der plaatfe , en bijfondere 
lucht : hoe men moer fien, wat in een koude, wat in een gematigde beft groeit: hier 
wil 't Koren , daar de Druif , elders Boomvrucht beft tieren ; en hoe 't gebrek van 
grond en aarde door korift en koftcn van den eigenaar kan verbeterd werden. Wij- 
ders hoe in een wclgeftelden Hof ftaat te letten , dat alles in verfcheidenheid en 
fraaiheid getemperd fij, dat de fchilderachtige verwen der Bloemen, de dikke lommer 
der bolfchaadjes , de altijdvloeijenthcid van Fonteinen en Beken , en vermakelijke rijen 
van Boomen bij clkanderen wel fchikken , dat het Geboomte op een behoorlijke tuf- 
fchenwijdte gefet werde , op datfe uitgegroeid fijnde ruimte tot het verbreiden der 
Takken hebben : datfe nog Iwak fijnde van gtooter niet verdrukt , nochte door licht, 
of drop , of fchaduw verhindert werden. 
Als de Soon dit gelcert had, leetaatde hem fijn Vader voorts, wat in 't planten, 
bouwen, enten, fnoeijen , en bevochtigen meeft waargenomen , of vermijd moeft wer- 
den : dat men den plant-tijd moeft neemen na den aart van lucht en grond. Dat al- 
les met het waflen van de Maan , en op laauwe dagen moeft gezaaid werden : in kou- 
de plaatlèn laatft, in laauwe wat ralfer, in warme iêer fpoedig. Dat men ïbmmige 
Planten drie dagen in Honigdrank moet weiken, daar na in den Herfft onder de aarde 
fteken , 
