53 Egyptische, Arabische, America ansche Acacia, &c. 
Gedaante 
der B lade- 
Bloem- 
knop. 
En Petilt- 
jens, of 
1'ocltjeni 
uyt dcztl- 
Reiundifo- 
Doornige 
CS rond- 
gebl aderde 
teegens over elkander ; ook voor aan in een niet cyn- 
digendc ; aan welke men degelijks veel ichoone en 
klcyne Bladertjens zier, zonder ccnigc Stecltjens, twee 
twee regt teegens overeen. Zijn van een aangename 
groene verwe, langwerpig, fmal, vooraan rondachti" 
toe-gaande ; in gedaante niet zeer ongciijk die van 't 
Herba viva Frutice/cens , of 't Indiaanjche Gevoelig 
Kruydje; ook, gelijk die, gantfeh niet voorin een eyn- 
digendc Ontrent den avond, teegens malkander op- 
ftaande , fluyten ze zich toe : 's morgens ten zes of 
zeevcn uren gaan ze weer open- Blijven niet altijd aan 
hare Tükjeiu , maar verlaten dezelve ieder Jaar, in 't 
laatfte van September , cn vallen ter aarden neer: doch 
weer andere komen voor den dag in 't Foorjaar , on- 
trent 't laatfte van -April of 't begin van May. Eeven- 
wel ziet men ook met verwondering, dat dit aardig 
Boom-gewas zoo wel in September als in 't Voorjaar uyt 
loopt , doch in dcezc Landen zeer zober. 't Geeft 
ook in May tufichen de gemelde Doornen kleync ron- 
de Knoppen, ruftende op korte Steckjens , welke in de 
Maand Julitts zich, volkomen open, ten toon ftcllcu. 
Ecrft zijn ze groen , trekken vervolgens na 't geel , cn 
werden eyndclijk gantfeh wit ■ dan beftaanze uyt een 
ontelbaar getal van wollige hayrtjens , uyt welker mid- 
den werden voort-gebragt een zeer groote mcenigte 
dunne draadjens , boven met klcyne ronde cn gcele 
Topjcns vercierd, gelijk men ook verneemd aan de 
Blocm-knop van 't gemelde Herba viva Fruticefcens. 
Te zimen maken zc dan een ronde Knop , zoo groot 
als een middelmatige Kars , of Knikker , van een aan- 
gename, zeer lieflijke reuk. Deeze, eyndelijk in haar 
zelvcn vergaan , laten na cenigc wcynigc Peult-ens 
welke ïn dccze Geweften noyt hare 'vokomene rijp- 
hcyd verkrijgen : eevenwel zijn ze rondachtig , ecrft 
groen, daar na zwart , een weynig ingedrongen , on- 
trent zoo dik als een kleync vinger : de gedaante is als 
die der Lupinen , of Vijge-booncn; cn hebben , wan- 
neer ze tot hare volmaakthcyd zijn gekomen, de leng- 
te van zes vingeren breedte , wat meer of min : zijn 
een weynig krom gebogen : inwendig gevuld met een 
hard Zaad, dik , ovaals-wijze rond , doen zomtijds ook 
wel wat platachtig , ruym een plat-gedrukt ftroo- 
breedte lang , van verwe uyt den groenen cn "rauw- 
achtig , gelijk de Bedaar uyt Oojl-Indien ; ook elad 
cn vercierd als met een verheeven Adertje , of ftrecp , 
lopende in 't ronde. 
De Acacia rotuvdtfolia spinosissima , of 
14 
z,eer doo\ 
VI1JC 
md-gebladcrde Acacia, is een gantfeh 
Gedaante 
der Blade- 
fchoone, vermakelijke Boom, die opwaft tot de hoog- 
te van een Kars of Pmymboom , ook wel bijna tot de- 
zelve dikte ïn America, daar ze van naturen grocyd op 
ftcenachrigc plaatzcn : heeft een grauwe Schors , of 
Bafi, van binnen witachtig, zonder reuk; en tamelijk 
vaft Hout , in 't midden gevuld met een bleck-bruyn 
Pit. Indien hij niet waargenomen werd, zoo waft fin' 
uyt eygener aart gantfeh wild en zonder orde op : be- 
koomd vcclc cn fterke Wortelen , waar op hij ruft : 
verfpreyd zich boven in veelc Takken , rondom be- 
zet met veel fcharpe , bruynachtigc en matig-langc 
Doornen; waar aan , nu uyt de eene , dan uyt de an- 
dere zijde der nieuwlijks gefchotcne Sieelen, welke bo- 
ven malkander voortkomen , en onder op een korre 
Steel, als uyt dcTakjcns voortfehietende, ruften, zeer 
aangename en voor 't oog behagelijke Bladertjens te 
zamen groeyen , op dezelve wijze als men aan de an- 
dere Soorten der Acacia of diergelijke ziet; eevenwel 
niet zoo meenigvuldig bij een gevoegd , maar ieder 
Steeltje komt met zijne Bladertjens afzonderlijk voort. 
Zeer kleyn zijn zc , niet langwerpig, maar ten naaflen 
bij rond, doch hebben voor een kleyn puntje; boven 
vercierd met een lieflijk groen, doch onder bleeker, 
ook in 't midden meteen kleyn rierger je, en geen andere 
zigtbare Adert jens : rcedcr en dun van aart; haaft bc- 
tehadigd door een fterke wind. Men ziet in 't midden 
een regt door-gaande Steeltje , en daar aan agtthicn , 
twintig , vierentwintig , zesentwintig , agtentwinrig , 
en ook meer Bladeren in getal , altijd weerzijds twee 
en twee teegens over malkander gcplaatft , en geenzins 
vooraan in een eyndigendc. Komen voort digt aan 't 
gedagtc Steeltje, eevcn als ruftten ze op geen Steelt jens. 
Gemcenetijk ftaan ze regt op , doch ook zommige 
krommen haar een weynig neerwaarts. Ieder avond 
na der Zonnen ondergang, teegens malkander opwaarts 
gekeerd, fluytcrjze zich toe, en vertonen dan een bla- 
derloozc Boom : doch 's morgens , als zc de warmte der 
Zon gewaar worden, openen ze zich allcnxjen weer. 
Dit edel Gewas is bij mij in 't Jaar 1671. gelukkig Zaad, den 
voortgekomen uyt een langwcrpig-rond en haïriZW, Aul '"-- Ur . 
uyt ópaanje overgezonden, 't Was iu een Peul, een "ZlglllT 
kleync hand , of daar ontrent lang , op de wijze van den. 
Lupinen of ftjgeboonen daar in bedoren , in verfchey- 
de ronde deden als van malkander gefcheyden , echter 
aan een geblccven. 
Uyt dcezc fchoone Boom vlocyd een Gom, of Zap, Gom ayt 
immers zoo goed en krachtig , als 'tgeen uyt dc Ara- dee*e 
bifche of Fgyptijcht Acacia, komt , en de naam van ÜOUID - 
Gummi Arabiasm draagd. 
De Acacia frutescens nov spinosa , of Strk- Ae*<i* 
vels-wijz.e grocyende Acacia ronder Doornen , waft van F""'/"»' 
naturen niet meer dan vijf, zes, of zceven voeren 3Jf£j£ 
hoog. De aanfehouwing van dit Gewas is niet min- — s« a«2 
der bevallig , als van de ander 
- - t krijgd bruyne tce- cfcjowjci 
dtre Wortelen , uyt welke boven, of ook noch wel io DoocBEÜ *. 
de Aarde, verfcheyde 74^» , op de wijs van Stru~ 
vellen voortkomen. Deeze alle (behalvcn alleen de 
middclfte Hert-fchettt) moet men voorzichtig wech- 
neemen, indien men voornecmens is, hier van een aar- 
dig Boompje op te queeken , 't welk anders noyt kan 
gcfchiedcn : dan verfpreyd het zich boven in veele 
ronde ^ijde-ta^jem , zonder eenige Doornen , doch 
omvangen met een bevallijke verwe uyt den geclen 
rood: aan dezelve ziet men tccdere Sieeltjens, gemce- 
nelijk regt teegens over , cn niet hoog boven malkan- Geflaltc 
der , aan bcyde dc zijden harer Takjens , waar aan dc *r*U** 
Bladertjens voortkomen, niet zoo meenigvuldig in ge- rcD " 
tal, als aan die van dc voorgenoemde , noch ook zoo 
rond, maar kleyn , fmal, langwerpig, gelijk die van 
de Amertcaanfche Acacia , hier boven befchrceven : 
na de Zon gekeerd donker-groen van verwe , van onder 
bleeker ,^ een weynig blinkend , eyndigendc voor een 
in een fpits punt : alleen in 't midden voorzien mer aan 
kleyn ruggetje, doch geen kenbare Adertjens inwendig. 
Altijd ftaan'er twee en twee regt teegens malkander 
over, niet voor aan ftomp toc-lopcndc, gelijk die van 
dc voorgemelde , maar daar in drieën gcftcld , eyn- 
digendc in een , cn maken dus een fpits punt , op de 
wijs van de Klaver; gelijk men dit ook genoegzaam 
kan bemerken in die van 't Barba Jevis Recentiorum 
of Juptters Baard der nieuwe Kruyd-befchrijvere». 
Teegens den avond fluyten ze zich ook tc zamen, ge- 
lijk dc gecne van welke wij hier boven hebben gehan- 
deld ; en ieder morgen , als dc Zon opgegaan is , ope- 
nen ze zich weer. 
De Acacia cornicera , of gehoornde Acacia , AemtU 
waft van naturen op tot een hogen Boom , en heeft 
vcclc Takken aan ecne Steel , twee altijd regt teegens Jo£n de ' 
over malkander aan bcyde zijden ; boven kleynder, en Awcit. 
in een toe-gaande ; drie, vijf, zeeven, neegen, elf, 
ja dikmaal meer bij een boven den anderen gevoegd , 
vol van klcyne, frmllc cn Tangwcrpige Bladeren, wel- 
ke aan beyde dc zijden van haar Steeltje regt teegens 
over malkander zitten , gelijk men ziet in al de Soor- 
ten der Acacia , en meer andere Gewaffen j doch ge- 
mcenelijk eyndigendc voor in een: van een zeer aange- 
name bleek-groene verwe. Deefe Tal^jms neemtn De Snrn 
meeft altijd haren oorfprong ter zijden van de grauw- &*zer 
verwigc Stam , of dikke , immers nier al re dunne , h(M,ncn 
Talken , uyt twee teegens over den anderen Maande ^ m« 
D 1 ' vafte» 
