■ 
73 Popülierboom. 
KRACHTEN. 
e . J oï zwarte Popülierboom, zijn matig koud, vcr- 
Curt. Ui. _ mengd met cenige verdroging cn afvaging. Dc 
hor.28. jonge Knoppen, cn der zclvcr vettigheid. , zijn ver- 
eer warmende cn verdrogende van aart. Dc Bladeren, in 
hijl. Tim Edik gekookt , ftillen de fmerten van 't Leedenwee , 
fii.ót. Jigt , cn wat voorts onder de naam van Flerecijn be- 
grecpen werd. 
Dezelve Bladeren, of anders ook 't Zaad deczer 
Boomen , met Edik ingedronken , is niet ondienftig 
voor dc vallende Ziekte. De uytvloeyende vochtigheyd 
over dc Wratten en / > ^_/? f « des Ligchaams geftreeken , 
verdrijft ze. 
Trag. I. 3. Van dc gedachte welriekende jtnge Knoppen werd 
«ƒ.111. een voortreflijkc Zalf bereyd , genoemd Vngttentum 
Populenm, ^nik\\ verkoelende van aart,derhalvcnzcer 
dienftig voor alle kittige cn fmertende Wonden en dier- 
gelijke befchadigingen des Eigchaams. In dc Neus- 
gaten, op de SlaapdesHoofds, cn op dc Pols geftree- 
ken , docd wtXjlapen : verzacht ook dc pijn van 't Po- 
dagra, wanneer die uyt hitte ontftaat, doch moet niet 
al te oud zijn. • 
Gmmrm. Op dc Navel gedaan , doed z.weeten ; cn op de 
(. 1. c 31. Borftcn der jonge Kraam-vrouwcn gelcgt , ver* 
droogd de Melk. Noch werd uyt deeze Knoppen een 
Oly gemaakt : de wijze , hoe dit gefchied , kan men 
. vinden bij ^Etius, vEgineta c^Benedictus Cur- 
Tms. 
Deeze heeft een verzachtende en verwarmende 
kracht, zeer dienftig , voor die van 't Podagra en pijn 
in de Lceden werden geplaagd. Met varffche Boter 
vermengd, en 't Hoofd (na dat men 't wel gewaflehen 
en afgedroogd heeft ) daar mee gewreeven , maakt 
lang en fchaon Hayr. 
Ume.Uh. De Gom dcezcr zwarte Popitlierboomen met Wijn 
ingenomen, ftopt dc Buykloop , en ftild de Bloed- 
vloeiing. * 
"Witte Po- Dc Bladeren cn Bafi van dc Populus alba , of wit- 
pulicrboo- te Populierboom , zijn matig in hare kracht , tuffchen 
j warm en koud ; ccvenwcl wat droog en afvagende. 
'tZap der Bladeren , lauw in dc Oor en gedaan , ver- 
zacht der zclver pijn, en gencelt de zwelling, 
en' der mL De jonge Knoppen deczer Boomen werden ook wel 
»er ge- van zommigc in de Popu!icr-z,alve gebruykr. Met 
bru/k. Honig vermengd , en op dc Oogen geftreeken, verdrij- 
ven ze der zeiver fcheemenng. Dc Schors in Wijn ge- 
zoden, docd wel wateren. Tot Stof gemaakt, en daar 
van een vicrcndccl-loot met Wijn ingenomen, genceft 
GLStrenus de koude Pis , cn de zmerten der Jigt , volgens 't ge- 
ahfclr.li tuv S c . nis van Serenus. Met de Nier van een Muyl- 
AM. no. cczcl ingedronken, veroorzaakt de zwangere Vrouwen 
een Misval , en maakt onvruchtbaar, 't Zelve doen 
ook dc Bladeren , ftraks na dc zuyvcring der Maand- 
ftonden gebruykr, gelijk zommige willen. 
Mtttbiol. De Populus Libyca , of Ratelaar, heeft dezelve 
i.e.jj. kracht; doch niet zoo fterk , volgens 't berigt van 
Matthiolus. 
Tertul. di De fcbadiew dcezer Boomen , itizonderhcyd van de 
Car.mit. witte, is dc Oude zoo aangenaam gewecfï, datze daar 
OCldcr S in g en zictcn > van" hare T*Jgm Kroonen vlog- 
Val. TUce. tcn > e11 niet dezelve hare Hoofden vcrcicrdcn. Zul- 
l.6.Argm. kc Kroonen wierden ook gedragen van verliefde Vryers 
^ftSTÏf ^ anncer ze ' s avon ds , of bij nacht , na hare Vryfiers 
' ^ g' n gen , om hier door bij haar in dies te meer gunft 
te geraken. 
Breeder berigt iiier van kan men vinden , bij den 
Oudvader Tertullianus, ook bij Statius, Vale- 
kius Flaccus , Artemidorus 
voorname Schrijvers. • 
en meer andere 
— 
Eykenboom. 74 
xxx hoofdstuk. 
EYKENBOOM. 
Enocg aan ieder , cn met geen andere verfchev»' 
naam (voor 200 vee! mij bewuft is ) d^iurnen. 
in dc NeederUndfche Taal bekend , 
werd in 't Latijn geheeten Quercus, 
ofRonuR: in ' t Hoogdttyfth T.Y cu- 
BAVM:in'tFr.tnfcb Chesne, Cher- 
MILLAT, CjfDRILUE; in 't Ituliilttnjci] QuERCIA» 
of Cerqi'a. 
Hier van zijn mij in haren aan bekend geworden Driederle; 
driederley Seorten; als Quercus saTiva , of cemee- foorten ' 
NE TAMME EykENHOOM. JI. QuERCUS GaLLIEE- 
ra, of Galla major , bij ons gezegt Eïken-appe- 
len, ofGALNOoTENBOom; en Hl. Quercus Hu- 
milis, of lage Eyckenboom. Alle zijn ze van de- 
zelve lVa.irneeming. 
Zn beminnen een goede , wcl-bereydde aarde :cn ook »■» 
een gemecne zandige grond ; doch groeven in deeze, ■}* 
gelijk ook in een kleyachtige aarde , op verre na 200 
weelderig niet op. Begcercn een openc, vrye lucht, cn 
veel water. Konnen fterke koude, cn allcrley ongelec- 
gentheeden des tijds verdragen. Cccvcn ook ieder Jaar 
volkomen-njpe^r«c/jrc», welke men in on2een andere Eykelen.' 
Landen Eykülen noemd. Doch dc Galnooten ko- Galnootcn. 
men in deeze koude Gcveftcn noyt tot hare rechte vol- 
maaktheyd of behoorlijke rijpheyd : ja in de mcefte. 
Jaren werdcn'cr gantl'ch geen aan dc Btomm gezien. 
Dc Ejktnbaemcn werden in deeze Landen alleenlijk ^a„ win ; 
aangai.mnm dqor hare Eykilt* : waar ontrent men op "'°g. 
de volgende wijze moet te werk gaan. 
Graaf cenige Gnipm , of Voortn, zoo lang en veel alle™ Joo. 
als gi) wilt , ontrent vier vingeren breedte diep : zay I*" Eykc 
uwe Ejifltn daar in , niet veclc bij malkander , ook 
bol en luchtig , met een volle Maan van Murl : dek bTnn "ht 
ze dan wel toe , met goede aarde ; en laat ze zoo leg- Sm tc 
gen. Men moet de plaats , daarzc gezayd zijn , wel ncemen -. 
2uyvcr houden van allcrley mkrnyd ; niet alleen een 
tijd lang na datze gezayd zijn , maar ook als'cr nu al 
jonge Bo€mtjtns van zijn geworden ; anders zullen ze 
door 't ruygt ligtclijk verflikken, cn dus verderven. 
't Is ook nodig, zeer goede zorgc te dragen, datze Bewiring 
van geen Ongtdicrim mogen fchadè' lijden : want als'cr """ °"- 
dczclvc bij quamen , en hare tccdcrc takjens af knauw- S cdle "- 
den , 200 zouden 2e flaan treuren , en al quijnende 
moeten flcrvcn. 
Dce2e Boomrn lecven van naturen zeer lang , zoo L 3 ag- 
dat ze zomtijds meer dan rwtcbonderd Jaren oud wor- '«ven- 
den. ' Zelden werden zc gerept , of opgenomen , om Xx 1 i dre " 
met een afgaande Maan op een ander, plaats te vcrplan- 
ten , voor dat ze agt of tien Jaren in de aarde , daar ze 
gezayd waren , ftïl gedaan , en een tamelijke dikte vcr- 
krecgen hebben. 
Zij Mocyn noyt, maar brengen hare Vruchten voort Wanneer 
uyt haar Htm. Werden ook , als ze nu dik en bc- m " d « c| - 
quaam genoeg zijn , niet ter neer gehouwen , om ten "1™"' 
gebruyk te dienen , als met een afgaande Maan van goedHoijt 
jMHariKs , Februari»! , of December. Indien men tc hebben, 
zich ondcrflond , dit te doch met een wadende Maan, 
zoo zou 't Hom veel flechter als anders werden bevon- 
den , ook veel eer vergaan. 
In den eerden ouderdom der Wereld (in welke de BeJoikine 
Mcnfchcn eenvoudig , flccht cn oprecht , zonder be- *. Schnj- 
drog, arglifhghcyd, valfchc fchijn , haat en nijd wa- ytn ' 
ren ; niemant zijnen Evcnnaaltcn , veel min zijne Bloed- 
verwanten , ccnig ongelijk deed: daar tecr;cns haar van 
herten meende , en haar befte 2 ogt , gelijk dc Hcerc,- 
voor wiens oogen niets verborgen is , in zijn Woord 
heeft gewild cn geboden , op'dat dc ecdcle en dier- 
gekogte Ziel , door eygene boosaardige quaad-verkie- 
zing,'twelk men met een bedrieglijke' fchijn van goed, 
ja heyligheyd , als met een Scliaaps-vagt , poogd tc 
E i bcaek- 
