75 
Beschryvinc van 
rtttttrcU. 
in Ceriel. 
Vat. Max 
Uh j. 
J>«/. ia 
Are. 
demp. pre- 
frr.hó.i. 
flin.l. lö. 
t. f. 
y*j). i. 
Strtéo. 
Eerc dee- 
zes Booms 
bij de Ou- 
de. ..*! 
dfRtpub. 
Hm. t. 16. 
Mf.4. 
Clem. A- 
itx l,b f. 
Apvt.RheJ. 
iiè.t. 
Cicero ad 
Alt. Wjj. 
Symmaeb. 
OviJ. lib. 
ruft. i . 
Tertull. de 
Idtl. 
Taai. lib- 
Zonar, m 
C*lig 
C/W. in 
RufM.i. 
Twfan. 
Ui. i. 
Xifbilin. 
C*l<g. 
Galm. lib. 
l.c. i 4i . 
Tabern.l.\ 
bedekken , niet in ecuwigheyd mogt verloren gaan ) 
hebben de Voor-ouderen., tot haar noodwendig Vocd- 
zel en lecvens onderhouding , geen andere fpijs gc- 
bruykt, als alleenlijk de Vrachten , of Eykelen, dee- 
zcr Boomen; en gcwiiklijk , door der Zeiver wel-voe- 
dende cygenfehap zijn ze veel flerker en gezonder van 
Ligchaani geweeft , als de Menfchen dcczer verdorve- 
ne, hovaardige, ongebondene Eeuw, bij al hare over- 
vloedige, dcrtcle, lekkcrlij k-toebereyddc Gcrcgten , en 
koflelijkc Banketten. Plinius getuygd, dat noch bij 
zijnen tijd in Spaanje deeze Vruchten plccgen opge- 
difcht te werden , in plaats vaneen aangenaam Banket- 
werk. Maar t'zeederd eeltige honderd jaren, en noch. 
heedenfdaags , zijn de Eykelen alleenlijk geweeft voor 
de onvernuftige Beeflcn, om haar voor de menfchen , 
door 'ï eeteh der zelve, een wel-fmakcnd vlccfch te 
doen bekomen, gelijk men gewaar word aan de Var- 
kens. 
Daarenboven is'de Eikenboom bij de oude Grieken 
en Romeinen in zoo een hoogachting geweeft, dat in- 
dien iemand dezelve , 't zij uyt önbedagtheyd , of 
moedwillcns , had komen te fchenden , of van zijne 
Bladeren te beroven, hij zonder ecnigc genade zou moe- 
ten flcrven hebben : want dc -Ey^wierd van haar voor 
heyfip geacht, cn zij betoonden hem Godlijke ar: in- 
zonderheyd namen ze in aflerfpoed haren toevlugt tot 
hem , als haar cenige fwaarwigtige zaken onverwagt 
voorvielen, doorwelkeze ingrootcbekommcringwier- 
den gefield. Dan vraagden ze hem, ccven als een O- 
rakel, of Gods-fpraal^, wat haar flont te overkomen, 
en watzedocnmocflcn, om den hoogdrïngendcn nood, 
of een gedrcygd gevaar , te ontwortelen, 't Geen ze 
tot antwoord krecgen ( want uyt dcezen Boom hoor- 
de men dan een fpreekende Stem ) wierd van haar aan- 
genomen, cn gevolgd, zoo onfcylbaar, als of GWzclfs 
tot haar had gefproken. 
Voortijds wierden ook , bij gcleegenthcyd van een 
algemeene blijdfchap , van dcezen Boom Kroonen ge- 
vlochten, en voor dc Huys-dcurcn gehangen: of ook 
gegecven aan de gene , welke een roemwaardige daad, 
tot voordeel van "t Gemeen, hadden verrigt. Ia ook 
al de bckomenc Bttyt, aldc geroofdcr^c»<vj der Vyan- 
den , wierden opcnoaarlijk , voorde oogen des gantfehen 
Volks aan dc Eyke Boomen, cn geen andere, opgehan- 
gen, om hier door te bcrcckcnen, dat dc verkreegene 
Zccgcin een eeuwigdurende gedachtenis zou blijven. 
KRACHT E N. 
DE Bladeren der Fyken Boomen zijn verdrogende 
en te zamentrekkeude tot in den derden Graad. 
De gfocne Bladeren gelegt op Bleynen, en op dc 
Tong, verkoelen dezelve, en matigen dc hittighcyd van 
de Maag. Tot flof gefloten , of in Wijn gekookt : 
verzachtenze het Tandvleefih, zuyveren"t zelve, en 
hcelen de vonden ; zijn een goed middel tecgens de 
Zweeren der Schamelheid : floppen dc onnatuurlijke 
vloeden der Vrouwen , 't B/oed-piJJen , de Roodeloop ^ 
en diergelijke qualen. 't Zap der jonge k>;oppm cn bla- 
deren gediflillcerr, verkoeld en zuyverd dcfgclijks de 
vonden , breekt de Steen , ftild de witte vloed der 
Vrouws-perzoncn , en allerley Bloedgang -. werd zeer 
gepreefes teegens Vergif en dc Pefi • waar toe ook 
'z Zout , bcreyd uyt de droogc gebranddc bladeren , 
zeer krachtig is , een halve dr.ichma daar van ingeno- 
men met water van Cardobenedicl , als men deeze be- 
fmettende ziekte met koude krijgd : maar komrze ie- 
mand met hitte op 't lijf, zoo moet men 't gebruyken 
met Vlier-water. De bladeren op kolen gelegt , en 
over den rook gaan zitten, gencezen de opjhjging der 
Aioeder , volgens 't getuygenis van Hippocrates. 
De binnenflc Bafl , bcreyd tot een Poeder, en met 
Wijn ingenomen , is goed teegens de Bnykloop , en 
voor die met de Spaan/l-hc Pokken zijn béfmet : het 
de Boomen, I Boek, ?<$ 
dood ook de Wormen. Werd gcbruykt tot de Leer- 
bercyding. 
De Eykelen , en der zeiver Dopjens , verdrogen , c*fl- Du- 
rrekken zeer tc zamen , en zijn zwaar tc verteeren. In ?. 0 ' Htri ' 
Melk gekookt ( gelijk ook dc Wortel ) en daar vanfi,, 3 ^; 
gedronken, weerflaanze allerley Vergif: ook is dit een c.37. 
zeer goed middel teegens de beeten der dolle honden , 
adderen en Slangen : 'c Poeder daar van met Wijn in- 
genomen , doet fterk wateren , en is dienflig tecgens 
't Graveel. Met gezouten Varkens-reuzel vermengd , ^ o6el - '-*« 
genccit de ineetende Zweeringen. ' o/ " 1 8? ' 
De Galnootcn zijn droog in den derden , cn koud in Galnooten. 
den tweeden Graad, tot Stof gemaakt , cn op "t uyt^ 
wallende, overvloedige vlcejch geflroyd, of in Water 
en Edik geweykt, en dan daar mcê geflreeken, zal het 
zelve vertccren. Sij verdrogen ook de Zinkingen, dc F " eh f- 
Zwelling van 't Tandvleefch , der Amandelen, en alle £7*** 
vochtige deelen des Monds. Deeze Nooten op gloeijen- 
dc kolen gebraden , cn met Edik gclefcht, zijn goed 
voor alle Toevallen , welke verfloppcnde , te z amen- 
trek kende , cn verdrogende middelen van noden heb- 
ben. Over 't Water, waar in deeze Galnootcn gekookt Tragtu. 
zijn, gaan zitten brengt dc neer gefchot ene Moeder L} ' c ' 1 ''" 
weer te recht : *t Stof daar van , met Wijn gcbruykt, 
doet het braken^ in de Neus geflokcn , *t bloeden op- Lufitan. 
houden. In Oly gezoden , ofin Wateren Edik ge- l>b. i.entr. 
weykt, en 't Hayr daar meê gewafTchen, geeft 't zei- m ' ' 3J ' 
ve een zwarte verwe. Deeze Nooten geWuykt men ook 
tot de Schrijf-mkt. 
*t Mos dtczer Boomen ( van andere genoemd het '* Boom* 
Raag) in bier gezoden, cn tuffclicn doeken op der Mos ' 
Vrouwcn-borfien gelegt, genecfi: dezelve, wanneerzc 
gezwollen zijn. 
. 't Kruys , waar aan de Hecre Christus is geflor- Gw f«*« 
ven, zou ook van dcezen Boom zijn gemaakt / gelijk £tcmHt ' 
Goropins Becanus voorgeeft. 
, XXXI HOOFDSTUK. 
WILLIGEBOOM. 
Icrallccn met dcezen naam door gantfeh Verfchey- 
AWcr/Wbekend, maar ook metdicn dcnamea - 
van Windhout- en Bindhouten- 
eoom, werd in 't Latijn gehecten Sa- 
lix : in 't Hoogduytfch Weiden- 
baum : in *t Eranfch Sault ; en in 't 
Italiaanfch Salcio, of Salice. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend , en mijne Negcnder- 
waamecming onderworpen, neegen onderfcheydeneSoor- toor " 
ten; namentlijk I. Salix Aojjatica Vitcaris tC °* 
Angustifolia, of ' gemeene fmal-gebladerde Water- 
willige II. Aqi'atica Angustifolia lutfa, of 
Geele WATtR-wiLUGG Mff /malle Bladeren III. A- 
QU ATICA OflLONGO FOLIO SFRRATO , of WaTEK- 
willige met een langwerpig Blad, aan de kanten ge- 
lijk als gezaagd. IV. Caprea rotundi folia , of 
Geyten-willige met ronde groote Bladeren. V. Fo- 
lio surrotundo arcf.nteo of met een rondachtig 
zilver Blad, van een fchoone aanfehouwing. VI. Fo- 
lio oleagineo ARGLNTEO, met een z.ilver Blad, op 
dc wijze van een Olijfboom. VIT. Latifolia pur- doch al te 
purea aurita , of Purpurachtige Willige met zamcn V3tl 
breedachtige Bladeren , en klcync ooren. VIII. Te- ff ZC ' FC 
NUIFOLIA DENTATA , ftve VlMINALIS FOLIO SER- cne^gcl 
rato, of kjeync Bind-willice , met zeer fchoone, ^P- 
fmallc, en aan al hare zijden tccder-gezaa^dc Bladertjens, 
twee leeden van een vinger, wat min of meer, lang, cn 
anderhalve ftroobrced, doch gemecnclijk vooraan de 
fleel breeder , zittende zoo wel twee en twee regt tec- 
gens over malkander aan hare tccderc cn aardig bruyn- 
roodc ronde fleel, als de een boven de ander in 't ron- 
de, met ccn aangename gioenheyd. Uyt hare grootfle 
regt- 
