109 C E t A S T R. U S B O O M. 
Celastro. Is een meede-foort van dc hier boven bc- 
fchrcevene Alatërnusboom. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden 
twee bijzondere foorten ; namcntüjk , Celastrus 
FOLIO SUBROTUNDO, of CelASTRUSBOOM met rond- 
achtige Bladeren; en Celastrus rOLIO oblonco , 
of Celastrus met langwerpige Bladeren. Bcyde zijn 
ze van ceven dezelve Bouwing cn Waarneeming, 
Zij beminnen een gemecne, zandige aarde, meteen 
weynig twee-jarige Paerdcmift en Veen-grond, of ook 
Modder, genoegzaam doormengd , een opene, vrye, 
luchtige , wel ter Zon gclccgcne plaats ; en in dc Zo- 
mertijd tamelijk veel vochtigheyd. Gceven ieder jaar 
klcyne Bloemen aan Trosjens , tuflehen de Blade- 
ren , in 't laatfte van April cn begin van Alay te voor- 
fchijn komende. Hare verve is uyt den gcclcn-groen ; 
enbeftaan zoowel uyt vier als uyt vijf Bladert jens. Als 
ze zich een tijd lang open hebben vertoond , vallen ze 
cyndclijk ter neer. Laten ook dikmaal , bij goede war- 
me Zomers, volkomen cn wel rijp Zaad achter. Wel- 
ke Vrucht, of Zaad, zich rond en klcyn, eerft 
groen, daar na rood, ten laatftcn gantfeh zwart laat 
zien , ccven gelijk van dc Alatërnusboom is gc- 
zegt. 
Deeze Celastrusboomen zijn tamelijk hard van 
aart ; verdragen echter ongeerne koude Herfjl-reese- 
nen , Storm-w inden , Rijp , of eenige fterkc Vbrft. 
Moeten dcrhalven , met een volle Maan van April in 
een Pot of houteBak, gevuld met de voorgedagte aar- 
de, gezet zijnde, in 't begin of 't laatfte van OBober , 
indien de jaarstijd goed en bcquaam is , binnens huys 
worden gebragc op een goede luchtige plaats ; daar ze, 
genoegzaam bewaard voor een doordringende kpttdc , 
de warmte des vuurs niet genieten , voor dat het vriefl. 
Moeten ook, gedurende de Wintertijd, met matig 
lauw-gemaakt Rcegcn-water van boven begoten , of 
door een Pan van onder bevochtig worden ; doch niet 
meer als een- of ten hoogden tweemaal : ook niet voor 
in het begin of ten halvcn van April , na tijds geïee- 
gentheyd, met een aangename Lucht en zoete Rccgcn, 
weer buytcn gcfteld; doch voor koude nagten, haynge 
cn jchrale winden nauw gewast zijn. 
In onze Landen worden ze aangewonnen op vier bij- 
zondere wijzen, als : 
Eerjl, door hare met een volle Maan van Auguftui, 
September of A/.iert afgefneedene en in een Pot gc- 
ftokenc jonge Takjens , welke men agt of tien weeken 
lang na de infteeking moet ftellcn in een donkere of 
fchaduwachtige plaats , daar ze van geen Zonncftralcn 
geraakt konncn worden ; ook haar dikmaal met Water 
begieten, cn de opene vrye Lucht niet laten genieten, 
voor in Auguflus, 
Ten anderen, door h^re jonge, in of boven de grond 
uytgelopcnc Loten, welke ten halven, op dc wijze der 
Angeheren , ingefnecden , met aarde aangevuld , of 
neerwaarts daar in gebogen zijnde , met'er tijd worte- 
len fchieten. Niet, voor dat dezelve twee jaren oud 
zijn , om alzoo de vervetting dies te beeter te kon- 
ncn verdragen, mogen ze afgcfneeden , van dc oude 
genomen, en met een afgaande Maan van Aprilm Por- 
ten verplant worden. 
Ten derden, door haar Zaad ; 't welk men met een 
volle Maan van A/aert of April in een Pot, gevuld 
met goede zandige, maar op gccncrlcy wijze vette aar- 
de, niet dieper dan twee Stroo breedte, hol cn luchtig 
xayd. Dc hier van voortkomende jonge Boomtjtns 
mag men niet reppen , of opnecmen , voor dat ze den 
ouderdom van twee of meer jaren hebben bereykt. 
Dan verplant men ze eerft. 
Ten vierden , door de konft van Zuygen , of Inleg- 
gen ; het welk bcquamclijk kan verrigt worden op dc 
nier boven voorgcftcldc Alaternus , of op de hier agter 
volgende Phyllircaboomtjens , in 't laatfte van Alaert , 
of 't begin van April ^ met een wallende Maan, 
Phyllueaboom, 210 
KRACHTEN. 
DE Krachten en F.ygenfchappen deczer Gewajfen Kracfitee 
zijn tot noch toe niet bekend. Ondcnulfchen ^«1^°" 
is 't Hout zeer bequaam , om kruiden van tc 
maken voor oude lieden; of voorzulke, die doortoeval 
gebrek aan hare leeden hebben. 
XXXIX HOOFDSTUK. 
PHYLLIREABOOM. 
Ee2e fchoonc en altijd grocn-blij- Namen,; 
vende Boom werd ( voor zoo veel 
mij bekend is ) met gecnen anderen 
naam, jn het Needtrlandjch , genoemd. 
In 't Latijn ook Phyllirea.- In 't 
Franfch Alader ; cn in 't Italiaanfch 
Phuirêa. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden Verfchej.' 
neegen verfchcydene foorten; tcweetcn: dc 
I. Phyllirea vulgaris, of gemeene Phyllirea. foorten, 
II. Phyllirea latifoLIA glabra, of breed f »totneegen 
glad gebladerde Phyllirea , met kjeyne tandjens rondom m 
voorzaten. III. Phyllirea rotundi tolia , of 
Phyllirea met ronde Bladeren. IV. Phyllirea lon- 
GIFOLIA GLABRA MAXIME DENTATA , of Phyllirea 
met lange , gladde , x.eer net getandde Bladeren. 
V. Phyllirea foliis margine rubro donatif, 
of Phyllireaboom met rood-gekantte Bladeren. VI. 
Phyllirea folïa aureo , of Phyllirea met geele 
als goud geplekte Bladeren. VII. Phyllirea MAR- 
gine argenteo, of Phyllireaboom met -wit als Zil- 
ver gekantte en gevlekte Bladeren. VIII. Phylli- 
rea major, of grootjle foort van PhylUrea ; cn IX. 
Phyllirea ilicea , fivc ilicis locciglandi- 
FERA folio, of Phyllirea-, met Bladeren van Coc- 
cimlieboom. Al te zamen zijn zc van ecven dezelve 
Oueekjng cn Waarneeming. 
Zij beminnen ccn goede zandige aarde, matig door- Wat voor 
mengd met twce-jaiïgc Paerdcmift, een weynig Veen- «naarde 
grond , en het Mol van verdorvenc Boombladc- em,a ' 
ren ; een opene , warme , vrye , luchtige , wel ter 
Zon gclccgcne plaats , en matige vochtigheyd. Gee- 
ven in deeze Landen niet alleen Bloemen, maar ook, 
bij goede Zomers, gcmecnelijk volkomen rijp Zaad. 
De Bloemen komen voort in 't laatfte van April, Bloemen, 
ook wel wat later. Zijn klcyn van gedaante , een 
weynig uyt den gcclen groen van verwe. Beftaan 
uyt vier zeer kleync, voor fpirs toegaande, ftecvigc 
en Stars-wijze gcftcldc Bladertjens. Niet haaftig val- 
len zc af. 
Het Zaad, of de Vrucht , is klcyn en rond ; eerft Zaad. 
groen ; daar na rood , en eyndelijk , als het zijn vol- 
komene rijpheyd heeft bekomen , zwart en gerim- 
peld. 
Deeze Phyllireaboomcn zijn tamelijk hard van na-Aartdee- 
tuur, en leeven lang; doch verdragen niet geerne veel zcr Boi> * 
koude Her fj} -reegenen , Storm-winden , Rijp , of fter- 
ke Forft. Moeten dcrhalven , met een volle Maan 
van April in een Pot of haute Bak , na gelcegent- 
heyd harer grootte, geplant zijnde, in het begin van 
Oclober , na geftcltcnis des tijds wat vroeger of later, 
binnens huys werden gebragt , cn op een bcquame 
luchtige plaats gcfteld ; daarzc , bevrijd van te mogen Waarnce- 
bevriezen , gantfeh geen vuur behoeven tc genieten ; jT9C!L 
en waar in niet geftookt word, als bij felle Vorji. Moe- 
ten ook, gedurende de Wintertijd, met niet te veel 
lauw-gemaakt Reegen-water, de kleyne van boven , de 
groore door een Pan van onder , voorzien zijn. Niet 
voor den aanvang van April , of een weynig later , 
mag men ze weer buytcn brengen , met een zachte 
O Lucht, 
