235 Beschryving der lage Boomen, en Heesters, II Boek, 236 
Zomei 
Om de 
Druyven 
dies tc 
beeier tc 
doen 
groeven 
cn rijpen 
Aanwin- 
ning , 
Door in- 
gelegde , 
cn mge- 
ftokcne 
Loten. 
Wijze der 
Inlegring, 
de; 
en in een 
Korfje. 
Wat on- 
trent 
gezonde, cn gedurig wcl-dragendc Wtjnfiok^ hebben. 
Men moet ook vlijtig zijn, om al 't doode Hout , kley- 
ne onvruchtbare Scheutjens , andere mis-gewajfen en 
cnreymgheeden , zuyver at tc fnïjden , en nauwkeurig 
Wech te neemen. 
'Voor 't derde: Men moet ook alle Wijnftokfen fnoe- 
' yen ftraks na S.Jan ; te weeten, zoo haaft 't Bloeyiel 
is neergevallen. Dit moet niet , gelijk in de Winter , 
gcfchicdcn met een Mes , maar met de Hand. Alle 
voorfle cynden der kanken , om niet langer tc konnen 
uytfehieten; ook alle kleyneT^MM., lunchen de Bla- 
deren uy tfpmy tende, en meer andere nier groote , ech- 
ter overvloedige Vyt hopeden , daar geen Bloesem of 
Vrucht 2an gezien werd , moet men met de handen 
wcch-trckkcn cn af-drayen. Deezer wijs zal zulks zon- 
der cenige (chade van de iVo^gcfchieden. Maar indien 
men 't doet met ccn Mes of Schaar, zoo zal dc Wijn- 
faard fchadc lijden , vermits'cr de natuurlijke vochtig- 
eyd uyt vloeyd ; cn door de beroving der zelve werd 
de Stok^ krachteloos. 
Dit dus voorzichtig gedaan zijnde , freekt men de 
K.uil^n de cene agter de andere, met hare voor/ie eyn- 
dcn. Dan vertoond zich de geheele Stol^ zoo effen 
en (legt, als of men hem met eenSchaer had gefchoren. 
De kleyne Druyfjens , hier door meerder Lucht en 
Zon genietende , zullen dies re haaftiger groeyen , en 
groot werden ; ook tc bectcr rijpen. 
Voor 't vierde , Maat acht te neemen op de aanwin- 
ning , welke gefchied op twee bijzondere manieren : 
Lerfl , door een- of twee -jarige jonge Loten, boven de 
aarde uyt de oude gewaffen , cn ingelegt. Ten ande- 
ren, door eeven dezelve Loten , afgefneeden , en ron- 
der Wortel ingeftoken. Hoognodig is 't te weeten, hoe 
men hier ontrent moet te werk gaan. 
De Loten , boven de grond uytgefchoten , moeten 
in dezelve ontrent een halve voet diep, cn zoo lang als 
gefchicden kan , werden gelegt ; zoo dat voor niet 
meer dan een , of ten hoogflen twee Knoppen buy- 
ten de aarde komen uyt tc ftceken. Dit diend ge- 
daan te werden in Adaert , November, Januanus, of 
Tcbruarius ; welke laatft-gcnocmde twee Maanden ik 
hier toe de bcquaamfte acht , vermits de aarde dan 
vochtig is , cn de nieuws-gefchotcne Loten daar in ge- 
legt , dan alreeds in 't begm van Aprd Wortelen vatten; 
daarze in teegendecl , wanneer menze in Afaert inge- 
legt hecfr(een tijd, waar in 't gemccnelijk zeer droogd) 
niet voor in 't laatfte van Junius, of noch later, Wor- 
tel fchieten. 
Eer dceze Jnle^ging gefchied , moet men de plaats , 
voor zoo vcitc de gedagte Inlegging zich zal uytftrek- 
ken, vermengen met een luchtig zand ; zoo zuilen dc 
Loten dien zclvcn-Zowïerdies t'cerdcr en fterker Wortelen 
krijgen. Dcczc Inlegging kan ook zeer gevoeglijk ge- 
fchicden in een Korfje, twee voeten lang,eene voetbreed, 
en ecne voet diep; inzonderheyd indien men voornce- 
mens is, 't Lot op een andere plaats te verplanten. Dit 
Korfje fteld men of boven op de grond , of men be- 
graald het ontrent tot op de helft in de aarde : of men 
bind het aan de Latten valt, bij aldicndcLSroj^opeenD/!^ 
legt, ïn welk geval men dcKorfjens een wcynig kleyncr 
neemt: want men verzet dc gewortelde Loten dan (af- 
gefneeden zijnde, gchcellijk met het Korfje, en zacht- 
jens daar uyt opgenomen , zoo dat dc nieuwlijks daar 
in gcfcliotene Wortel dc repping zeer wcynig gevoeld) 
waar men wil. Hier door komt men een geheel jaar 
tijds , of noch meer, te winnen. Doch dit moet ge- 
fchicden in Ocfober , met een volle Maan. Want in- 
dien 't Korfje de geheele Winter over in dc aarde bleef 
flaan , zoo. zou dc bodem onder ligtelijk vergaan ; en 
dan niet zoo gevoeglijk konnen, maar met meer gevaar 
moeten uytgenomen werden. 
De andere , in geen Korfje gelegt , neemt men in 't 
volgende Voorjaar , met een afgaande Maan , uyt de 
aarde, of men laat zc ook een jaar over fUan ; 'twelk 
zeer goed is voor de geenc, welke geduid konnen heb- 
ben. Dan verplant men ze in een goede wcl-geftcldc 
grond, vermengd met veel zand, en een weynig twee- 
jarige klcyn-gcwreevene Koeyemift , zonder het alder- 
minfte van de Wortel af te mijden; want zulks kan haar 
geweldig nadeelig zijn , ja zomtijds allenxjen gantfeh- 
lijk doen vergaan. 
Dceze Koeyemifl: konnen ze voor de eerfrcmaal, ter- dc ver- 
wijl ze noch jong , eerft verplant , en krachtig zijn , planting 
verdragen: doch hier na moet men wel toezien, dat'er 
(gelijk alreeds gezegt is) geen andere bij koom. Wan t 
met alleen allerlcy Vcttighcyd, maar ook deeze Koeyemift 
zelfs, is haar naderhand zeer fchadelijk , gelijk men do or 
de dagehjkfche ervarenheyd genoeg heeft bevonden. 
Noch ftaat hier aan te merken , dat men een Wijn- moet 
fiok^ moet verzetten voor den tienden van Maert f 0 fwaargc- 
de gehjkJieyd van dag cn nagt in langte ; m e r de nom f n 
boven-genoemde Maan.. Want dit doende , Z al men wcrdcn ' 
bevinden, dat hij eer beklijven, en vrij beeter groeyen 
zal, als of 'r na dien tijd gefchieddc. Deeze dus in de 
aarde mgcleyddc Ranken dragen gemeenelijk in 't vier- 
de , maar die in Korfjens gelegt, en met deïclve ver- 
plant geworden zijn, in 't derde jaar. 
Al de jonge Stokken, welke of in ofbuytcn deKorf. Snoeying, 
jens Wortelen hebben gefchotcn , moet men , als men zc 
opgenomen heeft , fnoeyen , eer ze weer in de aarde 
werden gezet , zoo dat'er niet meer als een Scheutje bo- 
ven de Wortel blijft ; 't welk ook niet meer dan een , 
of ten hoogften twee knoppen moet behouden. Mo- 
gen ook niet ingelegt werden in een regt -neergaande en verde- 
Kuyl , maar in een platte , in de lengte gegravene Grup- rc wa * r - 
pel, of Groefje, zoo dat de Wortel overdekt zij , niet " cc ™"g 
hoger als mer t*^ vingeren breedte aarde en zand, on- stekkerf 
der een gemengd. Daarenboven moet niet meer als ' 
eene der twee daar aangelatene knoppen uyt de grond 
kijken. Want een jonge Siok^ heeft deezen aart , dat 
hij niet al zijne Wortelen behoud , maar alleen een of 
twee der voornaamfte ; die al 't voedzel en de kracht 
alleen na zich trekken ; en met een regt-neergaande 
Scheut de aarde zeer diep door-boren. De andere, zacht- 
jens verminderende, vergaan binnen weynige jaren. Ter 
deezer oorzaak mogen ze niet dieper werden gezet; anders 
zouden ze geen warmte van de Zonncftralen konnen 
voelen. In een drooge tijd moet men ze zomtijds met 
Reegen-watcr begieten , want hier door willenze dies 
te beeter beklijven, en aangroeyen. 
't Is een gantfeh ydele waan van zommige , welke Ydele 
willen, dat een W,jnftok_, van boven begoten werden- waan. 
dc met Bloed, Offe-gal, of eenige andere dingen, daar 
door te beeter zou weiden : want dceze vochtigheyd 
kan niet eens de Wortel genaken , veel min dan cenige 
kracht of verquikking daar aan geeven. 
't Is ook aanmerkens-waardig, dat eene deezer Wor- Aanmer- 
telen, 't zij tamelijk dik , of dun , door onvoorzich- kelijk- 
tigheyd, ofopzetlijk, afgebroken zijnde , noyt in dc bcyd - 
aarde zal vergaan. 
In *t volgende Voorjaar moeten ze met een wafTende Verder bc- 
Maan op nieuws werden gefnoeyd , en niet meer dan Hgtvandc 
twee Knoppen in 't geheel behouden. In 't tweede Voor. Snoc y ia Ë- 
jaar dm na defgelijks; maar behouden dan, indien ze 
wel gewaffen zijn, drie Knoppen ; anders maar twee. 
ïn het derdejaar Iaat men haar fchieten zoo ze willen ; 
cn men fnoeyd ze , gelijk de oude, op de voorheenen 
befchreevene wijze ; niet meer met een wafTende (het 
welk alleen voor de eerfte twee jaren aan de jonge werd 
toegelaten, om dies te bequamer//ö«/ te mogen fchie- 
ten) maar met een afgaande Maan. 
Ook mag men een jonge krachtige Stot^ ( wanneer Een Wijn- 
men die begeerd op een Panne-dakjtc leggen , en haa- ftok o P 
ftig opgeklommen te zien) als hij drie of vier jaren ge- j*° Dak,c 
ftaan heeft , wel van al zijn Hout beroven , en alleen eègtn ' 
een eenig Lot laten , van agt, tien, of twaalf Leeden 
hoogte, na dat hij fterk gefchoten heeft ; met behou- 
ding alleen van de drie bovenfte Otgra, en affnijding 
vin 
